{
  "number": 44,
  "verses": [
    {
      "number": 1,
      "textSV1888": "Maar hoor nu Mijn knecht Jakob, en Israël, dien Ik verkoren heb!",
      "text1637": "MAer hoort nu [a] mijn knecht [1] Iacob, ende [1] Israël dien ick verkoren hebbe.",
      "text2026": "Maar hoor nu Mijn knecht Jakob, en Israël, die Ik gekozen heb!",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "a",
          "type": "crossref",
          "textSV1888": "Jes. 41:8 ; Jes. 43:5 ; Jer. 30:10 ; Jer. 46:27 . Jesaja 41:8 : Maar gij, Israël, Mijn knecht! gij Jakob, dien Ik verkoren heb! het zaad van Abraham, Mijn liefhebber! Jesaja 43:5 : Vrees niet, want Ik ben met u; Ik zal uw zaad van den opgang brengen, en Ik zal u verzamelen van den ondergang. Jeremia 30:10 : Gij dan, vrees niet, o Mijn knecht Jakob! spreekt de HEERE, ontzet u niet, Israël! want zie, Ik zal u uit verre landen verlossen, en uw zaad uit het land hunner gevangenis; en Jakob zal wederkomen, en stil en gerust zijn, en er zal niemand zijn, die hem verschrikke. Jeremia 46:27 : Maar gij, Mijn knecht Jakob! vrees niet, en ontzet u niet, o Israël! want zie, Ik zal u verlossen uit verre landen, en uw zaad uit het land hunner gevangenis; en Jakob zal wederkomen, en stil en gerust zijn, en niemand zal hem verschrikken.",
          "text1637": "Ies. 41.8. ende 43.5. Ier. 30.10. ende 46.27.",
          "text2026": "Jes. 41:8 ; Jes. 43:5 ; Jer. 30:10 ; Jer. 46:27 . Jesaja 41:8 : Maar u, Israël, Mijn knecht! u Jakob, die Ik gekozen heb! het zaad van Abraham, Mijn liefhebber! Jesaja 43:5 : Vrees niet, want Ik ben met u; Ik zal uw zaad van de opgang brengen, en Ik zal u verzamelen van de ondergang. Jeremia 30:10 : U dan, vrees niet, o Mijn knecht Jakob! spreekt JAHWEH, ontzet u niet, Israël! want zie, Ik zal u uit verre landen verlossen, en uw zaad uit het land hun gevangenis; en Jakob zal wederkomen, en stil en gerust zijn, en er zal niemand zijn, die hem verschrikke. Jeremia 46:27 : Maar u, Mijn knecht Jakob! vrees niet, en ontzet u niet, o Israël! want zie, Ik zal u verlossen uit verre landen, en uw zaad uit het land hun gevangenis; en Jakob zal wederkomen, en stil en gerust zijn, en niemand zal hem verschrikken."
        },
        {
          "marker": "1",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Jakob, en Israël: Door Jakob en Israël worden hier verstaan de uitverkorenen onder de Joden.",
          "text1637": "Door Iacob ende Israël worden hier verstaen de uytverkorene onder de Ioden.",
          "text2026": "Jakob, en Israël: Door Jakob en Israël worden hier verstaan de uitverkorenen onder de Joden."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "וְ/עַתָּ֥ה",
          "strongs": "H6258",
          "morph": "HC/D"
        },
        {
          "woord": "שְׁמַ֖ע",
          "strongs": "H8085",
          "morph": "HVqv2ms"
        },
        {
          "woord": "יַעֲקֹ֣ב",
          "strongs": "H3290",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "עַבְדִּ֑/י",
          "strongs": "H5650",
          "morph": "HNcmsc/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "וְ/יִשְׂרָאֵ֖ל",
          "strongs": "H3478",
          "morph": "HC/Np"
        },
        {
          "woord": "בָּחַ֥רְתִּי",
          "strongs": "H977",
          "morph": "HVqp1cs"
        },
        {
          "woord": "בֽ/וֹ",
          "strongs": "",
          "morph": "HR/Sp3ms"
        }
      ],
      "text2026_html": "<span class=\"god-speaks\"><i>Maar hoor nu<sup class=\"note-marker\" data-note=\"a\">a</sup> Mijn knecht<sup class=\"note-marker\" data-note=\"1\">1</sup> Jakob, en Israël, die Ik gekozen heb!</i></span>",
      "textSV1888_html": "Maar hoor nu<sup class=\"note-marker\" data-note=\"a\">a</sup> Mijn knecht<sup class=\"note-marker\" data-note=\"1\">1</sup> Jakob, en Israël, dien Ik verkoren heb!",
      "text1637_html": "MAer hoort nu <sup class=\"note-marker\" data-note=\"a\">a</sup> mijn knecht <sup class=\"note-marker\" data-note=\"1\">1</sup> Iacob, ende <sup class=\"note-marker\" data-note=\"1\">1</sup> Israël dien ick verkoren hebbe.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "dien",
          "new": "die",
          "principe": "N4"
        },
        {
          "old": "verkoren",
          "new": "gekozen",
          "principe": "V594"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 2,
      "textSV1888": "Zo zegt de HEERE, uw Maker, en uw Formeerder van den buik af, Die u helpt: Vrees niet, o Jakob, Mijn knecht, en gij, Jeschurun, dien Ik uitverkoren heb!",
      "text1637": "Soo seyt de HEERE [2] uw' maker, ende [2] uw' formeerder [3] van den buyck af, [4] die u helpt: En vreest niet, ô Iacob mijn knecht, ende ghy [5] Ieschurun, dien ick uytverkoren hebbe.",
      "text2026": "Zo zegt JAHWEH, uw Maker, en uw Formeerder van de buik af, Die u helpt: Vrees niet, o Jakob, Mijn knecht, en u, Jeschurun, die Ik uitverkoren heb!",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "2",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "uw Maker: Zie boven Jes. 43:1 . Jesaja 43:1 : Maar nu, alzo zegt de HEERE, uw Schepper, o Jakob! en uw Formeerder, o Israël! vrees niet, want Ik heb u verlost; Ik heb u bij uw naam geroepen, gij zijt Mijn.",
          "text1637": "Siet bov. 43. op vers 1.",
          "text2026": "uw Maker: Zie boven Jes. 43:1 . Jesaja 43:1 : Maar nu, zo zegt JAHWEH, uw Schepper, o Jakob! en uw Formeerder, o Israël! vrees niet, want Ik heb u verlost; Ik heb u bij uw naam geroepen, u bent Mijn."
        },
        {
          "marker": "3",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "uw Formeerder: Zie boven Jes. 43:1 . Jesaja 43:1 : Maar nu, alzo zegt de HEERE, uw Schepper, o Jakob! en uw Formeerder, o Israël! vrees niet, want Ik heb u verlost; Ik heb u bij uw naam geroepen, gij zijt Mijn.",
          "text1637": "Hy wil seggen, van dien tijt af doe ghy in uwes moeders lichaem zijt ontfangen: Ofte, van dat ghy uyt uwes moeders buyck zijt inde werelt gekomen. Siet Iud. 13. op vers 5.",
          "text2026": "uw Formeerder: Zie boven Jes. 43:1 . Jesaja 43:1 : Maar nu, zo zegt JAHWEH, uw Schepper, o Jakob! en uw Formeerder, o Israël! vrees niet, want Ik heb u verlost; Ik heb u bij uw naam geroepen, u bent Mijn."
        },
        {
          "marker": "4",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "van den buik af: Hij wil zeggen, van dien tijd af toen gij in uwer moeder licham zijt ontvangen; of van dat gij uit uwer moederbuik zijt in de wereld gekomen; zie Richt. 13:5 . Richteren 13:5 : Want zie, gij zult zwanger worden, en een zoon baren, op wiens hoofd geen scheermes zal komen; want dat knechtje zal een Nazireër Gods zijn, van moeders buik af; en hij zal beginnen Israël te verlossen uit der Filistijnen hand.",
          "text1637": "D. die u gewoon is te helpen.",
          "text2026": "van de buik af: Hij wil zeggen, van die tijd af toen u in uw moeder licham bent ontvangen; of van dat u uit uw moederbuik bent in de wereld gekomen; zie Richt. 13:5 . Richteren 13:5 : Want zie, u zult zwanger worden, en een zoon baren, op wiens hoofd geen scheermes zal komen; want dat knechtje zal een Nazireër Gods zijn, van moeders buik af; en hij zal beginnen Israël te verlossen uit van de Filistijnen hand."
        },
        {
          "marker": "5",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Die u helpt: Dat is, die gewoon is u te helpen.",
          "text1637": "Siet de aenteeck. Deut. 32.15. alwaer Moses desen name den volcke Godes geeft.",
          "text2026": "Die u helpt: Dat is, die gewoon is u te helpen."
        },
        {
          "marker": "6",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Zie de aantekening Deut. 32:15 , alwaar Mozes dezen naam het volk Gods geeft. Deuteronomium 32:15 : Als nu Jeschurun vet werd, zo sloeg hij achteruit (gij zijt vet, gij zijt dik, ja, met vet overdekt geworden!); en hij liet God varen, Die hem gemaakt heeft, en versmaadde den Rotssteen zijns heils.",
          "text1637": "",
          "text2026": "Zie de aantekening Deut. 32:15 , alwaar Mozes deze naam het volk van God geeft. Deuteronomium 32:15 : Als nu Jeschurun vet werd, zo sloeg hij achteruit (u bent vet, u bent dik, ja, met vet overdekt geworden!); en hij liet God varen, Die hem gemaakt heeft, en versmaadde de Rotssteen zijn heils."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "כֹּה",
          "strongs": "H3541",
          "morph": "HD"
        },
        {
          "woord": "אָמַ֨ר",
          "strongs": "H559",
          "morph": "HVqp3ms"
        },
        {
          "woord": "יְהוָ֥ה",
          "strongs": "H3068",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "עֹשֶׂ֛/ךָ",
          "strongs": "H6213",
          "morph": "HVqrmsc/Sp2ms"
        },
        {
          "woord": "וְ/יֹצֶרְ/ךָ֥",
          "strongs": "H3335",
          "morph": "HC/Vqrmsc/Sp2ms"
        },
        {
          "woord": "מִ/בֶּ֖טֶן",
          "strongs": "H990",
          "morph": "HR/Ncfsa"
        },
        {
          "woord": "יַעְזְרֶ֑/ךָּ",
          "strongs": "H5826",
          "morph": "HVqi3ms/Sp2ms"
        },
        {
          "woord": "אַל",
          "strongs": "H408",
          "morph": "HTn"
        },
        {
          "woord": "תִּירָא֙",
          "strongs": "H3372",
          "morph": "HVqj2ms"
        },
        {
          "woord": "עַבְדִּ֣/י",
          "strongs": "H5650",
          "morph": "HNcmsc/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "יַֽעֲקֹ֔ב",
          "strongs": "H3290",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "וִ/ישֻׁר֖וּן",
          "strongs": "H3484",
          "morph": "HC/Np"
        },
        {
          "woord": "בָּחַ֥רְתִּי",
          "strongs": "H977",
          "morph": "HVqp1cs"
        },
        {
          "woord": "בֽ/וֹ",
          "strongs": "",
          "morph": "HR/Sp3ms"
        }
      ],
      "text2026_html": "Zo zegt JAHWEH, uw Maker, en uw Formeerder<sup class=\"note-marker\" data-note=\"3\">3</sup> van de buik af,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"4\">4</sup> Die u helpt: <span class=\"god-speaks\"><i>Vrees niet, o Jakob, Mijn knecht, en u,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"5\">5</sup> Jeschurun, die Ik uitverkoren heb!</i></span>",
      "textSV1888_html": "Zo zegt de HEERE,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"2\">2</sup> uw Maker, en uw Formeerder<sup class=\"note-marker\" data-note=\"3\">3</sup> van den buik af,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"4\">4</sup> Die u helpt: Vrees niet, o Jakob, Mijn knecht, en gij,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"5\">5</sup> Jeschurun, dien Ik uitverkoren heb!",
      "text1637_html": "Soo seyt de HEERE <sup class=\"note-marker\" data-note=\"2\">2</sup> uw' maker, ende <sup class=\"note-marker\" data-note=\"2\">2</sup> uw' formeerder <sup class=\"note-marker\" data-note=\"3\">3</sup> van den buyck af, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"4\">4</sup> die u helpt: En vreest niet, ô Iacob mijn knecht, ende ghy <sup class=\"note-marker\" data-note=\"5\">5</sup> Ieschurun, dien ick uytverkoren hebbe.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "de HEERE,",
          "new": "JAHWEH,",
          "principe": "G1"
        },
        {
          "old": "den",
          "new": "de",
          "principe": "N1"
        },
        {
          "old": "gij,",
          "new": "u,",
          "principe": "A1"
        },
        {
          "old": "dien",
          "new": "die",
          "principe": "N4"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 3,
      "textSV1888": "Want Ik zal water gieten op de dorstigen, en stromen op het droge; Ik zal Mijn Geest op uw zaad gieten, en Mijn zegen op uw nakomelingen.",
      "text1637": "Want ick [b] sal [6] water gieten op [7] den dorstigen, ende [8] stroomen [9] op het drooge: Ick sal mijnen Geest [10] op u zaet gieten, ende mijnen segen [11] op uwe nakomelingen.",
      "text2026": "Want Ik zal water gieten op de dorstigen, en stromen op het droge; Ik zal Mijn Geest op uw zaad gieten, en Mijn zegen op uw nakomelingen.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "b",
          "type": "crossref",
          "textSV1888": "Jes. 35:7 ; Joël 2:28 ; Joh. 7:38 ; Hand. 2:18 . Jesaja 35:7 : En het dorre land zal tot staand water worden, en het dorstige land tot springaders der wateren; in de woningen der draken, waar zij gelegen hebben, zal gras met riet en biezen zijn. Joël 2:28 : En daarna zal het geschieden, dat Ik Mijn Geest zal uitgieten over alle vlees, en uw zonen en uw dochteren zullen profeteren; uw ouden zullen dromen dromen, uw jongelingen zullen gezichten zien; Johannes 7:38 : Die in Mij gelooft, gelijkerwijs de Schrift zegt, stromen des levenden waters zullen uit zijn buik vloeien. Handelingen 2:18 : En ook op Mijn dienstknechten, en op Mijn dienstmaagden, zal Ik in die dagen van Mijn Geest uitstorten, en zij zullen profeteren.",
          "text1637": "Ies. 35.7. Ioël 2.28. Ioh. 7.38. Act. 2.18.",
          "text2026": "Jes. 35:7 ; Joël 2:28 ; Joh. 7:38 ; Hand. 2:18 . Jesaja 35:7 : En het dorre land zal tot staand water worden, en het dorstige land tot springaders van de wateren; in de woningen van de draken, waar zij gelegen hebben, zal gras met riet en biezen zijn. Joël 2:28 : En daarna zal het gebeuren, dat Ik Mijn Geest zal uitgieten over alle vlees, en uw zonen en uw dochters zullen profeteren; uw ouden zullen dromen dromen, uw jongelingen zullen gezichten zien; Johannes 7:38 : Die in Mij gelooft, zoals de Schrift zegt, stromen van de levenden waters zullen uit zijn buik vloeien. Handelingen 2:18 : En ook op Mijn dienaren, en op Mijn dienstmaagden, zal Ik in die dagen van Mijn Geest uitstorten, en zij zullen profeteren."
        },
        {
          "marker": "7",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "water gieten: Dat is, den Heiligen Geest, gelijk straks verklaard wordt.",
          "text1637": "Die nae de ge-rechticheyt dorsten, Mat. 5.6.",
          "text2026": "water gieten: Dat is, de Heilige Geest, gelijk straks verklaard wordt."
        },
        {
          "marker": "8",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "de dorstigen: Die naar de gerechtigheid dorsten; Matth. 5:6 . Mattheüs 5:6 : Zalig zijn die hongeren en dorsten naar de gerechtigheid; want zij zullen verzadigd worden.",
          "text1637": "Dit is 'tselve dat stracks geseyt is.",
          "text2026": "de dorstigen: Die naar de gerechtigheid dorsten; Matt. 5:6 . Mattheüs 5:6 : Zalig zijn die hongeren en dorsten naar de gerechtigheid; want zij zullen verzadigd worden."
        },
        {
          "marker": "9",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Dit is hetzelfde, dat straks gezegd is.",
          "text1637": "D. op die, die van natuere noch salichmakende kennisse Godes hebben, noch tot eenige goede wercken bequaem en zijn.",
          "text2026": "Dit is hetzelfde, dat straks gezegd is."
        },
        {
          "marker": "10",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "op het droge: Dat is, op die, welken van nature noch zaligmakende kennis van God hebben noch tot enige goede werken bekwaam zijn.",
          "text1637": "D. op uwe nakomelingen, sonen ende dochters.",
          "text2026": "op het droge: Dat is, op die, welke van nature noch zaligmakende kennis van God hebben noch tot enige goede werken bekwaam zijn."
        },
        {
          "marker": "11",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "op uw zaad: Dat is, op uwe nakomelingen, zonen en dochters.",
          "text1637": "Ofte spruyten. Siet Iob 5. op vers 25. Siet oock Ies. 22.24.",
          "text2026": "op uw zaad: Dat is, op uwe nakomelingen, zonen en dochters."
        },
        {
          "marker": "12",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "op uw nakomelingen: Of, spruiten; zie Job 5:25 . Zie ook Jes. 22:24 . Job 5:25 : Ook zult gij bevinden, dat uw zaad menigvuldig wezen zal, en uw spruiten als het kruid der aarde. Jesaja 22:24 : En men zal aan hem hangen alle heerlijkheid van het huis zijns vaders, der uitspruitelingen en der afkomelingen, ook alle kleine vaten, van de vaten der bekers af, zelfs tot al de vaten der flessen.",
          "text1637": "",
          "text2026": "op uw nakomelingen: Of, spruiten; zie Job 5:25 . Zie ook Jes. 22:24 . Job 5:25 : Ook zult u bevinden, dat uw zaad menigvuldig wezen zal, en uw spruiten als het kruid van de aarde. Jesaja 22:24 : En men zal aan hem hangen alle heerlijkheid van het huis zijn vaders, van de uitspruitelingen en van de afkomelingen, ook alle kleine vaten, van de vaten van de bekers af, zelfs tot al de vaten van de flessen."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "כִּ֤י",
          "strongs": "H3588",
          "morph": "HC"
        },
        {
          "woord": "אֶצָּק",
          "strongs": "H3332",
          "morph": "HVqi1cs"
        },
        {
          "woord": "מַ֨יִם֙",
          "strongs": "H4325",
          "morph": "HNcmpa"
        },
        {
          "woord": "עַל",
          "strongs": "H5921",
          "morph": "HR"
        },
        {
          "woord": "צָמֵ֔א",
          "strongs": "H6771",
          "morph": "HAamsa"
        },
        {
          "woord": "וְ/נֹזְלִ֖ים",
          "strongs": "H5140",
          "morph": "HC/Vqrmpa"
        },
        {
          "woord": "עַל",
          "strongs": "H5921",
          "morph": "HR"
        },
        {
          "woord": "יַבָּשָׁ֑ה",
          "strongs": "H3004",
          "morph": "HNcfsa"
        },
        {
          "woord": "אֶצֹּ֤ק",
          "strongs": "H3332",
          "morph": "HVqi1cs"
        },
        {
          "woord": "רוּחִ/י֙",
          "strongs": "H7307",
          "morph": "HNcbsc/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "עַל",
          "strongs": "H5921",
          "morph": "HR"
        },
        {
          "woord": "זַרְעֶ֔/ךָ",
          "strongs": "H2233",
          "morph": "HNcmsc/Sp2ms"
        },
        {
          "woord": "וּ/בִרְכָתִ֖/י",
          "strongs": "H1293",
          "morph": "HC/Ncfsc/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "עַל",
          "strongs": "H5921",
          "morph": "HR"
        },
        {
          "woord": "צֶאֱצָאֶֽי/ךָ",
          "strongs": "H6631",
          "morph": "HNcmpc/Sp2ms"
        }
      ],
      "text2026_html": "<span class=\"god-speaks\"><i>Want Ik<sup class=\"note-marker\" data-note=\"b\">b</sup> zal water gieten op<sup class=\"note-marker\" data-note=\"7\">7</sup> de dorstigen, en<sup class=\"note-marker\" data-note=\"8\">8</sup> stromen<sup class=\"note-marker\" data-note=\"9\">9</sup> op het droge; Ik zal Mijn Geest<sup class=\"note-marker\" data-note=\"10\">10</sup> op uw zaad gieten, en Mijn zegen<sup class=\"note-marker\" data-note=\"11\">11</sup> op uw nakomelingen.</i></span>",
      "textSV1888_html": "Want Ik<sup class=\"note-marker\" data-note=\"b\">b</sup> zal water gieten op<sup class=\"note-marker\" data-note=\"7\">7</sup> de dorstigen, en<sup class=\"note-marker\" data-note=\"8\">8</sup> stromen<sup class=\"note-marker\" data-note=\"9\">9</sup> op het droge; Ik zal Mijn Geest<sup class=\"note-marker\" data-note=\"10\">10</sup> op uw zaad gieten, en Mijn zegen<sup class=\"note-marker\" data-note=\"11\">11</sup> op uw nakomelingen.",
      "text1637_html": "Want ick <sup class=\"note-marker\" data-note=\"b\">b</sup> sal <sup class=\"note-marker\" data-note=\"6\">6</sup> water gieten op <sup class=\"note-marker\" data-note=\"7\">7</sup> den dorstigen, en<i>de</i> <sup class=\"note-marker\" data-note=\"8\">8</sup> stroomen <sup class=\"note-marker\" data-note=\"9\">9</sup> op het drooge: Ick sal mijnen Geest <sup class=\"note-marker\" data-note=\"10\">10</sup> op u zaet gieten, ende mijnen segen <sup class=\"note-marker\" data-note=\"11\">11</sup> op uwe nakomelingen."
    },
    {
      "number": 4,
      "textSV1888": "En zij zullen uitspruiten tussen in het gras, als de wilgen aan de waterbeken.",
      "text1637": "Ende sy sullen uytspruyten [12] tusschen in het gras, als de wilgen aen de water-beken.",
      "text2026": "En zij zullen uitspruiten tussen in het gras, als de wilgen aan de waterbeken.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "13",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "tussen in het gras: Of, als tussen het gras.",
          "text1637": "",
          "text2026": "tussen in het gras: Of, als tussen het gras."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "וְ/צָמְח֖וּ",
          "strongs": "H6779",
          "morph": "HC/Vqq3cp"
        },
        {
          "woord": "בְּ/בֵ֣ין",
          "strongs": "H996",
          "morph": "HR/R"
        },
        {
          "woord": "חָצִ֑יר",
          "strongs": "H2682",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "כַּ/עֲרָבִ֖ים",
          "strongs": "H6155",
          "morph": "HR/Ncfpa"
        },
        {
          "woord": "עַל",
          "strongs": "H5921",
          "morph": "HR"
        },
        {
          "woord": "יִבְלֵי",
          "strongs": "H2988",
          "morph": "HNcmpc"
        },
        {
          "woord": "מָֽיִם",
          "strongs": "H4325",
          "morph": "HNcmpa"
        }
      ],
      "text2026_html": "En zij zullen uitspruiten tussen in het gras, als de wilgen aan de waterbeken.",
      "textSV1888_html": "En zij zullen uitspruiten tussen in het gras, als de wilgen aan de waterbeken.",
      "text1637_html": "Ende sy sullen uytspruyten <sup class=\"note-marker\" data-note=\"12\">12</sup> tusschen in het gras, als de wilgen aen de water-beken."
    },
    {
      "number": 5,
      "textSV1888": "Deze zal zeggen: Ik ben des HEEREN; en die zal zich noemen met den naam van Jakob; en gene zal met zijn hand schrijven: Ik ben des HEEREN, en zich toenoemen met den naam van Israël.",
      "text1637": "[13] Dese sal seggen: Ick ben des HEEREN, ende [13] die sal [sich] noemen met den name Iacobs: ende gene sal [met] sijne hant schrijven, [Ick ben] des HEEREN, ende sich toe noemen [14] met den name Israëls.",
      "text2026": "Deze zal zeggen: Ik ben van JAHWEH; en die zal zich noemen met de naam van Jakob; en een ander zal met zijn hand schrijven: Ik ben van JAHWEH, en zich toenoemen met de naam van Israël.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "14",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Deze zal zeggen: … die zal zich noemen: De zin is: Zo de gelovige Joden als de gelovige heidenen zullen toelopen tot den Heere hem kennende voor hunnen Heere en Meester, en zich onder hem begevende, alsmede tot zijne kerk behorende; zie Ps. 87:4 , enz. Psalmen 87:4 : Ik zal Rahab en Babel vermelden, onder degenen, die Mij kennen; ziet, de Filistijn, en de Tyriër, met den Moor, deze is aldaar geboren.",
          "text1637": "D. een Israëlijt, een geloovich, of een Christen, gelijck de geloovige in het nieuwe Testament genoemt worden: sy zijn geestelicker wijse Israëliten, ende kinderen Abrahams. siet Rom. 4.11, 12. ende cap. 11. vers 26. item Gal. 3.19. ende 6.16.",
          "text2026": "Deze zal zeggen: … die zal zich noemen: De zin is: Zo de gelovige Joden als de gelovige heidenen zullen toelopen tot de Heer hem kennende voor hun Heer en Meester, en zich onder hem begevende, alsmede tot zijn kerk behorende; zie Ps. 87:4 , enz. Psalmen 87:4 : Ik zal Rahab en Babel vermelden, onder degenen, die Mij kennen; ziet, de Filistijn, en de Tyriër, met de Moor, deze is daar geboren."
        },
        {
          "marker": "15",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "met den naam van Israël: Dat is een Israëliet, een gelovige of een Christen, gelijk de gelovigen in het Nieuwe Testament genoemd worden; zij zijn geestelijkerwijze Israëlieten en kinderen van Abraham. Zie Rom. 4:11 , 4:12 , en Rom. 11:26 ; idem, Gal. 3:29 , en Gal. 6:16 . Romeinen 4:11 : En hij heeft het teken der besnijdenis ontvangen tot een zegel der rechtvaardigheid des geloofs, die hem in de voorhuid was toegerekend: opdat hij zou zijn een vader van allen, die geloven in de voorhuid zijnde, ten einde ook hun de rechtvaardigheid toegerekend worde; Romeinen 4:12 : En een vader der besnijdenis, dengenen namelijk, die niet alleen uit de besnijdenis zijn, maar die ook wandelen in de voetstappen des geloofs van onzen vader Abraham, hetwelk in de voorhuid was. Romeinen 11:26 : En alzo zal geheel Israël zalig worden; gelijk geschreven is: De Verlosser zal uit Sion komen en zal de goddeloosheden afwenden van Jakob. Galaten 3:29 : En indien gij van Christus zijt, zo zijt gij dan Abrahams zaad, en naar de beloftenis erfgenamen. Galaten 6:16 : En zovelen als er naar dezen regel zullen wandelen, over dezelve zal zijn vrede en barmhartigheid, en over het Israël Gods.",
          "text1637": "",
          "text2026": "met de naam van Israël: Dat is een Israëliet, een gelovige of een Christen, gelijk de gelovigen in het Nieuwe Testament genoemd worden; zij zijn geestelijkerwijze Israëlieten en kinderen van Abraham. Zie Rom. 4:11 , 4:12 , en Rom. 11:26 ; idem, Gal. 3:29 , en Gal. 6:16 . Romeinen 4:11 : En hij heeft het teken van de besnijdenis ontvangen tot een zegel van de rechtvaardigheid van het geloof, die hem in de voorhuid was toegerekend: opdat hij zou zijn een vader van allen, die geloven in de voorhuid zijnde, ten einde ook hun de rechtvaardigheid toegerekend worde; Romeinen 4:12 : En een vader van de besnijdenis, dengenen namelijk, die niet alleen uit de besnijdenis zijn, maar die ook wandelen in de voetstappen van het geloof van onze vader Abraham, dat in de voorhuid was. Romeinen 11:26 : En zo zal geheel Israël zalig worden; gelijk geschreven is: De Verlosser zal uit Sion komen en zal de goddeloosheden afwenden van Jakob. Galaten 3:29 : En als u van Christus bent, zo bent u dan Abrahams zaad, en naar de beloftenis erfgenamen. Galaten 6:16 : En zovelen als er naar deze regel zullen wandelen, over dezelfde zal zijn vrede en barmhartigheid, en over het Israël Gods."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "זֶ֤ה",
          "strongs": "H2088",
          "morph": "HPdxms"
        },
        {
          "woord": "יֹאמַר֙",
          "strongs": "H559",
          "morph": "HVqi3ms"
        },
        {
          "woord": "לַֽ/יהוָ֣ה",
          "strongs": "H3068",
          "morph": "HR/Np"
        },
        {
          "woord": "אָ֔נִי",
          "strongs": "H589",
          "morph": "HPp1cs"
        },
        {
          "woord": "וְ/זֶ֖ה",
          "strongs": "H2088",
          "morph": "HC/Pdxms"
        },
        {
          "woord": "יִקְרָ֣א",
          "strongs": "H7121",
          "morph": "HVqi3ms"
        },
        {
          "woord": "בְ/שֵֽׁם",
          "strongs": "H8034",
          "morph": "HR/Ncmsc"
        },
        {
          "woord": "יַעֲקֹ֑ב",
          "strongs": "H3290",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "וְ/זֶ֗ה",
          "strongs": "H2088",
          "morph": "HC/Pdxms"
        },
        {
          "woord": "יִכְתֹּ֤ב",
          "strongs": "H3789",
          "morph": "HVqi3ms"
        },
        {
          "woord": "יָד/וֹ֙",
          "strongs": "H3027",
          "morph": "HNcbsc/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "לַֽ/יהוָ֔ה",
          "strongs": "H3068",
          "morph": "HR/Np"
        },
        {
          "woord": "וּ/בְ/שֵׁ֥ם",
          "strongs": "H8034",
          "morph": "HC/R/Ncmsc"
        },
        {
          "woord": "יִשְׂרָאֵ֖ל",
          "strongs": "H3478",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "יְכַנֶּֽה",
          "strongs": "H3655",
          "morph": "HVpi3ms"
        }
      ],
      "text2026_html": "Deze zal zeggen: <span class=\"direct-speech\"><i>Ik ben van JAHWEH; en die zal zich noemen met de naam van Jakob; en een ander zal met zijn hand schrijven: Ik ben van JAHWEH, en zich toenoemen<sup class=\"note-marker\" data-note=\"14\">14</sup> met de naam van Israël.</i></span>",
      "textSV1888_html": "Deze zal zeggen: Ik ben des HEEREN; en die zal zich noemen met den naam van Jakob; en gene zal met zijn hand schrijven: Ik ben des HEEREN, en zich toenoemen<sup class=\"note-marker\" data-note=\"14\">14</sup> met den naam van Israël.",
      "text1637_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"13\">13</sup> Dese sal segge<i>n</i>: Ick ben des HEEREN, en<i>de</i> <sup class=\"note-marker\" data-note=\"13\">13</sup> die sal [sich] noemen met den name Iacobs: en<i>de</i> gene sal [met] sijne hant schrijven, [Ick ben] des HEEREN, en<i>de</i> sich toe noemen <sup class=\"note-marker\" data-note=\"14\">14</sup> met den name Israëls.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "des HEEREN;",
          "new": "van JAHWEH;",
          "principe": "N3"
        },
        {
          "old": "den",
          "new": "de",
          "principe": "N1"
        },
        {
          "old": "gene",
          "new": "een ander",
          "principe": "V735"
        },
        {
          "old": "des HEEREN,",
          "new": "van JAHWEH,",
          "principe": "N3"
        },
        {
          "old": "den",
          "new": "de",
          "principe": "N1"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 6,
      "textSV1888": "Zo zegt de HEERE, de Koning van Israël, en zijn Verlosser, de HEERE der heirscharen: Ik ben de Eerste, en Ik ben de Laatste, en behalve Mij is er geen God.",
      "text1637": "Soo seyt de HEERE, de Coninck Israëls, ende [15] sijn verlosser de HEERE der heyrscharen; [16] [c] Ick ben de eerste, ende ick ben de laetste, ende behalven my en isser geen Godt.",
      "text2026": "Zo zegt JAHWEH, de Koning van Israël, en zijn Verlosser, JAHWEH van de legermachten: Ik ben de Eerste, en Ik ben de Laatste, en behalve Mij is er geen God.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "16",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "zijn Verlosser: Te weten van Israël.",
          "text1637": "Godt is sonder begin, ende sonder eynde.",
          "text2026": "zijn Verlosser: Te weten van Israël."
        },
        {
          "marker": "c",
          "type": "crossref",
          "textSV1888": "Jes. 41:4 ; Jes. 48:12 ; Openb. 1:8 ; idem 1:17 ; Openb. 22:13 . Jesaja 41:4 : Wie heeft dit gewrocht en gedaan, roepende de geslachten van den beginne? Ik, de HEERE, Die de Eerste ben, en met den Laatste ben Ik Dezelfde. Jesaja 48:12 : Hoor naar Mij, o Jakob! en gij Israël, Mijn geroepene! Ik ben Dezelfde; Ik ben de Eerste, ook ben Ik de Laatste. Openbaring 1:8 : Ik ben de Alfa en de Omega, het Begin en het Einde, zegt de Heere, Die is, en Die was, en Die komen zal, de Almachtige. Openbaring 1:17 : En toen ik Hem zag, viel ik als dood aan Zijn voeten; en Hij leide Zijn rechterhand op mij, zeggende tot mij: Vrees niet; Ik ben de Eerste en de Laatste; Openbaring 22:13 : Ik ben de Alfa, en de Omega, het Begin en het Einde; de Eerste en de Laatste.",
          "text1637": "Ies. 41.4. ende 48.12. Apoc. 1, 8.17. ende 22.13.",
          "text2026": "Jes. 41:4 ; Jes. 48:12 ; Openb. 1:8 ; idem 1:17 ; Openb. 22:13 . Jesaja 41:4 : Wie heeft dit gewrocht en gedaan, roepende de geslachten van de beginne? Ik, JAHWEH, Die de Eerste ben, en met de Laatste ben Ik Dezelfde. Jesaja 48:12 : Hoor naar Mij, o Jakob! en u Israël, Mijn geroepene! Ik ben Dezelfde; Ik ben de Eerste, ook ben Ik de Laatste. Openbaring 1:8 : Ik ben de Alfa en de Omega, het Begin en het Einde, zegt de Heer, Die is, en Die was, en Die komen zal, de Almachtige. Openbaring 1:17 : En toen ik Hem zag, viel ik als dood aan Zijn voeten; en Hij legde Zijn rechterhand op mij, zeggende tot mij: Vrees niet; Ik ben de Eerste en de Laatste; Openbaring 22:13 : Ik ben de Alfa, en de Omega, het Begin en het Einde; de Eerste en de Laatste."
        },
        {
          "marker": "17",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Ik ben de Eerste: God is zonder begin en zonder einde.",
          "text1637": "",
          "text2026": "Ik ben de Eerste: God is zonder begin en zonder einde."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "כֹּֽה",
          "strongs": "H3541",
          "morph": "HD"
        },
        {
          "woord": "אָמַ֨ר",
          "strongs": "H559",
          "morph": "HVqp3ms"
        },
        {
          "woord": "יְהוָ֧ה",
          "strongs": "H3068",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "מֶֽלֶךְ",
          "strongs": "H4428",
          "morph": "HNcmsc"
        },
        {
          "woord": "יִשְׂרָאֵ֛ל",
          "strongs": "H3478",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "וְ/גֹאֲל֖/וֹ",
          "strongs": "H1350",
          "morph": "HC/Vqrmsc/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "יְהוָ֣ה",
          "strongs": "H3068",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "צְבָא֑וֹת",
          "strongs": "H6635",
          "morph": "HNcbpa"
        },
        {
          "woord": "אֲנִ֤י",
          "strongs": "H589",
          "morph": "HPp1cs"
        },
        {
          "woord": "רִאשׁוֹן֙",
          "strongs": "H7223",
          "morph": "HAamsa"
        },
        {
          "woord": "וַ/אֲנִ֣י",
          "strongs": "H589",
          "morph": "HC/Pp1cs"
        },
        {
          "woord": "אַחֲר֔וֹן",
          "strongs": "H314",
          "morph": "HAamsa"
        },
        {
          "woord": "וּ/מִ/בַּלְעָדַ֖/י",
          "strongs": "H1107",
          "morph": "HC/R/R/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "אֵ֥ין",
          "strongs": "H369",
          "morph": "HTn"
        },
        {
          "woord": "אֱלֹהִֽים",
          "strongs": "H430",
          "morph": "HNcmpa"
        }
      ],
      "text2026_html": "Zo zegt JAHWEH, de Koning van Israël, en zijn Verlosser, JAHWEH van de legermachten: <span class=\"god-speaks\"><i>Ik ben de Eerste, en Ik ben de Laatste, en behalve Mij is er geen God.</i></span>",
      "textSV1888_html": "Zo zegt de HEERE, de Koning van Israël, en zijn Verlosser, de HEERE der heirscharen:<sup class=\"note-marker\" data-note=\"16\">16</sup><sup class=\"note-marker\" data-note=\"c\">c</sup> Ik ben de Eerste, en Ik ben de Laatste, en behalve Mij is er geen God.",
      "text1637_html": "Soo seyt de HEERE, de Coninck Israëls, ende <sup class=\"note-marker\" data-note=\"15\">15</sup> sijn verlosser de HEERE der heyrscharen; <sup class=\"note-marker\" data-note=\"16\">16</sup> <sup class=\"note-marker\" data-note=\"c\">c</sup> Ick ben de eerste, ende ick ben de laetste, ende behalven my en isser geen Godt.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "de HEERE,",
          "new": "JAHWEH,",
          "principe": "G1"
        },
        {
          "old": "",
          "new": "JAHWEH van",
          "principe": null
        },
        {
          "old": "HEERE der heirscharen:",
          "new": "legermachten:",
          "principe": "N2"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 7,
      "textSV1888": "En wie zal, gelijk als Ik, roepen en het verkondigen, en het ordentelijk voor Mij stellen, sedert dat Ik een eeuwig volk gesteld heb? en laat ze de toekomstige dingen, en die komen zullen, hun verkondigen.",
      "text1637": "Ende [17] wie sal, gelijck als ick, [18] roepen, ende het verkondigen, ende het [19] ordentlick voor my stellen, sedert dat ick [20] een eeuwich volck gestelt hebbe? [21] ende [22] laetse de toekomstige dingen, ende die komen sullen, [23] haer verkondigen.",
      "text2026": "En wie zal, gelijk als Ik, roepen en het verkondigen, en het ordentelijk voor Mij stellen, sinds dat Ik een eeuwig volk gesteld heb? en laat ze de toekomstige dingen, en die komen zullen, hun verkondigen.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "18",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "wie zal: Wat god onder de goden der heidenen.",
          "text1637": "Als Godt yet roept, so ist stracx daer, met sijn woort kan hy voortbrengen selfs 't gene dat noch niet en is, hy geeft allen creaturen het wesen door sijn woort, hy onderhout ende regeert oock alle dingen door sijne almachtige voorsichticheyt, oock voorseyt hy, alst hem belieft, toekomende dingen.",
          "text2026": "wie zal: Wat god onder de goden van de heidenen."
        },
        {
          "marker": "19",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Als God iets roept is het straks daar; met zijn woord kan Hij voortbrengen zelfs hetgeen nog niet is; Hij geeft allen creaturen het wezen door zijn woord; Hij onderhoudt en regeert ook alle dingen door zijn almachtige voorzienigheid; ook voorzegt Hij, als het Hem belieft, toekomende dingen.",
          "text1637": "T.w. gelijck ickse eerst geschapen, ende in verscheydene landen uytgespreyt hebbe.",
          "text2026": "Als God iets roept is het straks daar; met zijn woord kan Hij voortbrengen zelfs wat nog niet is; Hij geeft allen creaturen het wezen door zijn woord; Hij onderhoudt en regeert ook alle dingen door zijn almachtige voorzienigheid; ook voorzegt Hij, als het Hem belieft, toekomende dingen."
        },
        {
          "marker": "20",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Te weten gelijk Ik ze eerst geschapen en in verscheidene landen uitgespreid heb.",
          "text1637": "T.w. een uytverkoren volck, 't welck in eeuwicheyt by my sal leven, ende sonder onderlaet van my onderhouden worden, beroepen door de predicatie mijnes woorts.",
          "text2026": "Te weten gelijk Ik ze eerst geschapen en in verscheidene landen uitgespreid heb."
        },
        {
          "marker": "21",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "een eeuwig volk: Te weten een uitverkoren volk, hetwelk in eeuwigheid bij mij zal leven en zonder overlast van mij onderhouden worden, beroepen door de predikatie van mijn Woord.",
          "text1637": "And. trots, datse haer, etc. Ies. 41.22.",
          "text2026": "een eeuwig volk: Te weten een uitverkoren volk, dat in eeuwigheid bij mij zal leven en zonder overlast van mij onderhouden worden, beroepen door de predikatie van mijn Woord."
        },
        {
          "marker": "22",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Anders: trots dat zij hun, enz. Jes. 41:22 . Jesaja 41:22 : Laat hen voortbrengen en ons verkondigen de dingen, die gebeuren zullen; verkondigt de vorige dingen, welke die geweest zijn, opdat wij het ter harte nemen, en het einde daarvan weten; of doet ons de toekomende dingen horen.",
          "text1637": "T.w. die valsche Goden.",
          "text2026": "Anders: trots dat zij hun, enz. Jes. 41:22 . Jesaja 41:22 : Laat hen voortbrengen en ons verkondigen de dingen, die gebeuren zullen; verkondigt de vorige dingen, welke die geweest zijn, opdat wij het ter hart nemen, en het einde daarvan weten; of doet ons de toekomende dingen horen."
        },
        {
          "marker": "23",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "laat ze de toekomstige: Te weten die valse goden.",
          "text1637": "Haren dienaren.",
          "text2026": "laat ze de toekomstige: Te weten die valse goden."
        },
        {
          "marker": "24",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "hun verkondigen: Hunne dienaars.",
          "text1637": "",
          "text2026": "hun verkondigen: Hun dienaren."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "וּ/מִֽי",
          "strongs": "H4310",
          "morph": "HC/Ti"
        },
        {
          "woord": "כָמ֣וֹ/נִי",
          "strongs": "H3644",
          "morph": "HR/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "יִקְרָ֗א",
          "strongs": "H7121",
          "morph": "HVqi3ms"
        },
        {
          "woord": "וְ/יַגִּידֶ֤/הָ",
          "strongs": "H5046",
          "morph": "HC/Vhi3ms/Sp3fs"
        },
        {
          "woord": "וְ/יַעְרְכֶ֨/הָ֙",
          "strongs": "H6186",
          "morph": "HC/Vqi3ms/Sp3fs"
        },
        {
          "woord": "לִ֔/י",
          "strongs": "",
          "morph": "HR/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "מִ/שּׂוּמִ֖/י",
          "strongs": "H7760",
          "morph": "HR/Vqc/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "עַם",
          "strongs": "H5971",
          "morph": "HNcmsc"
        },
        {
          "woord": "עוֹלָ֑ם",
          "strongs": "H5769",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "וְ/אֹתִיּ֛וֹת",
          "strongs": "H857",
          "morph": "HC/Vqrfpa"
        },
        {
          "woord": "וַ/אֲשֶׁ֥ר",
          "strongs": "H834",
          "morph": "HC/Tr"
        },
        {
          "woord": "תָּבֹ֖אנָה",
          "strongs": "H935",
          "morph": "HVqi3fp"
        },
        {
          "woord": "יַגִּ֥ידוּ",
          "strongs": "H5046",
          "morph": "HVhi3mp"
        },
        {
          "woord": "לָֽ/מוֹ",
          "strongs": "",
          "morph": "HR/Sp3mp"
        }
      ],
      "text2026_html": "<span class=\"god-speaks\"><i>En wie zal, gelijk als Ik,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"18\">18</sup> roepen en het verkondigen, en het<sup class=\"note-marker\" data-note=\"19\">19</sup> ordentelijk voor Mij stellen, sinds dat Ik<sup class=\"note-marker\" data-note=\"20\">20</sup> een eeuwig volk gesteld heb?<sup class=\"note-marker\" data-note=\"21\">21</sup> en<sup class=\"note-marker\" data-note=\"22\">22</sup> laat ze de toekomstige dingen, en die komen zullen,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"23\">23</sup> hun verkondigen.</i></span>",
      "textSV1888_html": "En wie zal, gelijk als Ik,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"18\">18</sup> roepen en het verkondigen, en het<sup class=\"note-marker\" data-note=\"19\">19</sup> ordentelijk voor Mij stellen, sedert dat Ik<sup class=\"note-marker\" data-note=\"20\">20</sup> een eeuwig volk gesteld heb?<sup class=\"note-marker\" data-note=\"21\">21</sup> en<sup class=\"note-marker\" data-note=\"22\">22</sup> laat ze de toekomstige dingen, en die komen zullen,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"23\">23</sup> hun verkondigen.",
      "text1637_html": "Ende <sup class=\"note-marker\" data-note=\"17\">17</sup> wie sal, gelijck als ick, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"18\">18</sup> roepen, ende het verkondigen, ende het <sup class=\"note-marker\" data-note=\"19\">19</sup> ordentlick voor my stelle<i>n</i>, sedert dat ick <sup class=\"note-marker\" data-note=\"20\">20</sup> een eeuwich volck gestelt hebbe? <sup class=\"note-marker\" data-note=\"21\">21</sup> en<i>de</i> <sup class=\"note-marker\" data-note=\"22\">22</sup> laetse de toekomstige dingen, ende die komen sullen, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"23\">23</sup> haer verkondigen.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "sedert",
          "new": "sinds",
          "principe": "V1016"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 8,
      "textSV1888": "Verschrikt niet, en vreest niet; heb Ik het u van toen af niet doen horen en verkondigd? Want gijlieden zijt Mijn getuigen: is er ook een God behalve Mij? Immers, is er geen andere rotssteen: Ik ken er geen?",
      "text1637": "[24] En verschrickt niet, ende en vreest niet, hebb' ick't u [25] van doe af [26] niet doen hooren, ende verkondicht? want ghylieden zijt [27] mijne getuygen: [d] isser oock een Godt behalven my? immers en isser [28] geen [ander] Rotzsteen, ick en kenner geenen.",
      "text2026": "Verschrik niet, en vreest niet; heb Ik het u van toen af niet doen horen en verkondigd? Want u bent Mijn getuigen: is er ook een God behalve Mij? Immers, is er geen andere rotssteen: Ik ken er geen?",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "25",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Verschrikt niet: Of, weest niet vervaard, o gij mijn volk, maar vertrouwt op mij.",
          "text1637": "T.w. van dier tijt af, doe ick my een eeuwich volck gesett hebbe. vers 7.",
          "text2026": "Verschrikt niet: Of, weest niet vervaard, o u mijn volk, maar vertrouwt op mij."
        },
        {
          "marker": "26",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "van toen af: Te weten van dien tijd af, toen Ik mij een eeuwig volk gezet heb, vers 7 . Jesaja 44:7 : En wie zal, gelijk als Ik, roepen en het verkondigen, en het ordentelijk voor Mij stellen, sedert dat Ik een eeuwig volk gesteld heb? en laat ze de toekomstige dingen, en die komen zullen, hun verkondigen.",
          "text1637": "T.w. dat ick de eenige, eeuwige, ware Godt ben, gelijck ick sulcx tot aller tijt hebbe doen blijcken.",
          "text2026": "van toen af: Te weten van die tijd af, toen Ik mij een eeuwig volk gezet heb, vers 7 . Jesaja 44:7 : En wie zal, gelijk als Ik, roepen en het verkondigen, en het ordentelijk voor Mij stellen, sedert dat Ik een eeuwig volk gesteld heb? en laat ze de toekomstige dingen, en die komen zullen, hun verkondigen."
        },
        {
          "marker": "27",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "niet doen horen en verkondigd: Te weten dat Ik de enige, eeuwige ware God ben, gelijk Ik zulks ten allen tijde heb doen blijken.",
          "text1637": "Als cap. 43.10.",
          "text2026": "niet doen horen en verkondigd: Te weten dat Ik de enige, eeuwige ware God ben, gelijk Ik zulks ten alle tijde heb doen blijken."
        },
        {
          "marker": "28",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Mijn getuigen: Gelijk Jes. 43:10 . Jesaja 43:10 : Gijlieden zijt Mijn getuigen, spreekt de HEERE, en Mijn knecht, dien Ik uitverkoren heb; opdat gij het weet, en Mij gelooft, en verstaat, dat Ik Dezelve ben, dat voor Mij geen God geformeerd is, en na Mij geen zijn zal.",
          "text1637": "D. geen ander Godt onder wiens bescherminge men vryelick schuylen en blijven kan. Siet Deut. 32.4.",
          "text2026": "Mijn getuigen: Gelijk Jes. 43:10 . Jesaja 43:10 : Gijlieden zijt Mijn getuigen, spreekt JAHWEH, en Mijn knecht, die Ik uitverkoren heb; opdat u het weet, en Mij gelooft, en verstaat, dat Ik Dezelfde ben, dat voor Mij geen God geformeerd is, en na Mij geen zijn zal."
        },
        {
          "marker": "d",
          "type": "crossref",
          "textSV1888": "Deut. 4:35 ; idem 4:39 ; Deut. 32:39 ; 1 Sam. 2:2 ; Jes. 45:21 . Deuteronomium 4:35 : U is het getoond, opdat gij wetet, dat de HEERE die God is; er is niemand meer dan Hij alleen! Deuteronomium 4:39 : Zo zult gij heden weten, en in uw hart hervatten, dat de HEERE die God is, boven in den hemel, en onder op de aarde, niemand meer! Deuteronomium 32:39 : Ziet nu, dat Ik, Ik DIE ben, en geen God met Mij, Ik dood en maak levend; Ik versla en Ik heel; en er is niemand, die uit Mijn hand redt! 1 Samuël 2:2 : Er is niemand heilig, gelijk de HEERE; want er is niemand dan Gij, en er is geen rotssteen, gelijk onze God! Jesaja 45:21 : Verkondigt en treedt hier toe, ja, beraadslaagt samen: wie heeft dat laten horen van ouds her? Wie heeft dat van toen af verkondigd? Ben Ik het niet, de HEERE? en er is geen God meer behalve Mij, een rechtvaardig God, en een Heiland, niemand is er dan Ik.",
          "text1637": "Deut. 4.35, 39. ende 32.39. 1.Sam. 2.2. Ies. 45.21.",
          "text2026": "Deut. 4:35 ; idem 4:39 ; Deut. 32:39 ; 1 Sam. 2:2 ; Jes. 45:21 . Deuteronomium 4:35 : U is het getoond, opdat u weet, dat JAHWEH die God is; er is niemand meer dan Hij alleen! Deuteronomium 4:39 : Zo zult u heden weten, en in uw hart hervatten, dat JAHWEH die God is, boven in de hemel, en onder op de aarde, niemand meer! Deuteronomium 32:39 : Ziet nu, dat Ik, Ik DIE ben, en geen God met Mij, Ik dood en maak levend; Ik versla en Ik heel; en er is niemand, die uit Mijn hand redt! 1 Samuël 2:2 : Er is niemand heilig, gelijk JAHWEH; want er is niemand dan U, en er is geen rotssteen, gelijk onze God! Jesaja 45:21 : Verkondigt en treedt hier toe, ja, beraadslaagt samen: wie heeft dat laten horen van ouds her? Wie heeft dat van toen af verkondigd? Ben Ik het niet, JAHWEH? en er is geen God meer behalve Mij, een rechtvaardig God, en een Heiland, niemand is er dan Ik."
        },
        {
          "marker": "29",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "geen andere rotssteen: Dat is, geen ander God onder wiens bescherming men vrijelijk schuilen en blijven kan. Zie Deut. 32:4 . Deuteronomium 32:4 : Hij is de Rotssteen, Wiens werk volkomen is; want al Zijn wegen zijn gerichte. God is waarheid, en is geen onrecht; rechtvaardig en recht is Hij.",
          "text1637": "",
          "text2026": "geen andere rotssteen: Dat is, geen ander God onder wiens bescherming men vrij schuilen en blijven kan. Zie Deut. 32:4 . Deuteronomium 32:4 : Hij is de Rotssteen, Wiens werk volkomen is; want al Zijn wegen zijn gerichte. God is waarheid, en is geen onrecht; rechtvaardig en recht is Hij."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "אַֽל",
          "strongs": "H408",
          "morph": "HTn"
        },
        {
          "woord": "תִּפְחֲדוּ֙",
          "strongs": "H6342",
          "morph": "HVqj2mp"
        },
        {
          "woord": "וְ/אַל",
          "strongs": "H408",
          "morph": "HC/Tn"
        },
        {
          "woord": "תִּרְה֔וּ",
          "strongs": "H7297",
          "morph": "HVqj2mp"
        },
        {
          "woord": "הֲ/לֹ֥א",
          "strongs": "H3808",
          "morph": "HTi/Tn"
        },
        {
          "woord": "מֵ/אָ֛ז",
          "strongs": "H227",
          "morph": "HR/D"
        },
        {
          "woord": "הִשְׁמַעְתִּ֥י/ךָ",
          "strongs": "H8085",
          "morph": "HVhp1cs/Sp2ms"
        },
        {
          "woord": "וְ/הִגַּ֖דְתִּי",
          "strongs": "H5046",
          "morph": "HC/Vhp1cs"
        },
        {
          "woord": "וְ/אַתֶּ֣ם",
          "strongs": "H859",
          "morph": "HC/Pp2mp"
        },
        {
          "woord": "עֵדָ֑/י",
          "strongs": "H5707",
          "morph": "HNcmpc/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "הֲ/יֵ֤שׁ",
          "strongs": "H3426",
          "morph": "HTi/Tm"
        },
        {
          "woord": "אֱל֨וֹהַּ֙",
          "strongs": "H433",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "מִ/בַּלְעָדַ֔/י",
          "strongs": "H1107",
          "morph": "HR/R/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "וְ/אֵ֥ין",
          "strongs": "H369",
          "morph": "HC/Tn"
        },
        {
          "woord": "צ֖וּר",
          "strongs": "H6697",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "בַּל",
          "strongs": "H1077",
          "morph": "HTn"
        },
        {
          "woord": "יָדָֽעְתִּי",
          "strongs": "H3045",
          "morph": "HVqp1cs"
        }
      ],
      "text2026_html": "<span class=\"god-speaks\"><i>Verschrik niet, en vreest niet; heb Ik het u<sup class=\"note-marker\" data-note=\"25\">25</sup> van toen af<sup class=\"note-marker\" data-note=\"26\">26</sup> niet doen horen en verkondigd? Want u bent<sup class=\"note-marker\" data-note=\"27\">27</sup> Mijn getuigen:<sup class=\"note-marker\" data-note=\"d\">d</sup> is er ook een God behalve Mij? Immers, is er<sup class=\"note-marker\" data-note=\"28\">28</sup> geen andere rotssteen: Ik ken er geen?</i></span>",
      "textSV1888_html": "Verschrikt niet, en vreest niet; heb Ik het u<sup class=\"note-marker\" data-note=\"25\">25</sup> van toen af<sup class=\"note-marker\" data-note=\"26\">26</sup> niet doen horen en verkondigd? Want gijlieden zijt<sup class=\"note-marker\" data-note=\"27\">27</sup> Mijn getuigen:<sup class=\"note-marker\" data-note=\"d\">d</sup> is er ook een God behalve Mij? Immers, is er<sup class=\"note-marker\" data-note=\"28\">28</sup> geen andere rotssteen: Ik ken er geen?",
      "text1637_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"24\">24</sup> En verschrickt niet, ende en vreest niet, hebb' ick't u <sup class=\"note-marker\" data-note=\"25\">25</sup> van doe af <sup class=\"note-marker\" data-note=\"26\">26</sup> niet doen hooren, ende verkondicht? want ghylieden zijt <sup class=\"note-marker\" data-note=\"27\">27</sup> mijne getuyge<i>n</i>: <sup class=\"note-marker\" data-note=\"d\">d</sup> isser oock een Godt behalven my? immers en isser <sup class=\"note-marker\" data-note=\"28\">28</sup> geen [ander] Rotzsteen, ick en kenner geenen.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "Verschrikt",
          "new": "Verschrik",
          "principe": "W"
        },
        {
          "old": "gijlieden zijt",
          "new": "u bent",
          "principe": "A2"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 9,
      "textSV1888": "De formeerders van gesneden beelden zijn al te zamen ijdelheid, en hun gewenste dingen doen geen nut; ja, zij zelven zijn hun getuigen; zij zien niet, en zij weten niet, daarom zullen zij beschaamd worden.",
      "text1637": "De formeerders van [29] gesnedene beelden zijn al t'samen ydelheyt, ende [30] hare gewenschte dingen en doen geen nut: ja sy [31] selve zijn [32] hare [33] getuygen: sy en sien niet, ende sy en weten niet, [34] daerom sullen [35] sy beschaemt worden.",
      "text2026": "De formeerders van gesneden beelden zijn al samen zinloosheid, en hun gewenste dingen doen geen nut; ja, zij zelf zijn hun getuigen; zij zien niet, en zij weten niet, daarom zullen zij beschaamd worden.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "30",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "gesneden beelden: Versta hieronder allerlei afgodische beelden.",
          "text1637": "D. haren schoonsten ende kostelicksten cieraet, met den welcken sy verciert ende behangen zijn. Of verstaet hier door gewenschte dingen, hare beelden, daer sy om wenschen ende daer sy haren lust in hebben.",
          "text2026": "gesneden beelden: Versta hieronder allerlei afgodische beelden."
        },
        {
          "marker": "31",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "hun gewenste dingen: Dat is, hun schoonste en kostelijkste sieraad, met hetwelk zij versierd en behangen zijn. Of versta hier door gewenste dingen hunne beelden, waar zij om wensen en waar zij hun lust in hebben.",
          "text1637": "T.w. de Afgoden, aen de welcke de afgodendienaers haren lust hebben.",
          "text2026": "hun gewenste dingen: Dat is, hun schoonste en kostelijkste sieraad, met dat zij versierd en behangen zijn. Of versta hier door gewenste dingen hun beelden, waar zij om wensen en waar zij hun lust in hebben."
        },
        {
          "marker": "32",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Te weten der afgoden, aan welke de afgodendienaars hunnen lust hebben.",
          "text1637": "T.w. der afgo-dendienaren.",
          "text2026": "Te weten van de afgoden, aan welke de afgodendienaars hun lust hebben."
        },
        {
          "marker": "33",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Te weten der afgodendienaars.",
          "text1637": "D. sy overtuygense in hare conscientien, datse ydele ende nietige dingen zijn, dewijle sy niet en sien noch en verstaen. Siet Psal. 115.5.",
          "text2026": "Te weten van de afgodendienaars."
        },
        {
          "marker": "34",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Dat is, zij overtuigen hen in hunne conscientiën dat zij ijdele en nietige dingen zijn, terwijl zij niet zien noch verstaan. Zie Ps. 115:5 . Psalmen 115:5 : Zij hebben een mond, maar spreken niet; zij hebben ogen, maar zien niet;",
          "text1637": "Of, op dat sy beschaemt worden. Dit geschiet aldus door de regeringe Godes, op dat de Afgodendienaers te schande komen souden.",
          "text2026": "Dat is, zij overtuigen hen in hun conscientiën dat zij ijdele en nietige dingen zijn, terwijl zij niet zien noch verstaan. Zie Ps. 115:5 . Psalmen 115:5 : Zij hebben een mond, maar spreken niet; zij hebben ogen, maar zien niet;"
        },
        {
          "marker": "35",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "daarom zullen zij beschaamd worden: Of, opdat zij beschaamd worden. Dit geschiedt aldus door de regering Gods, opdat de afgodendienaars te schande zouden komen.",
          "text1637": "T.w. de Afgodendienaers.",
          "text2026": "daarom zullen zij beschaamd worden: Of, opdat zij beschaamd worden. Dit geschiedt aldus door de regering Gods, opdat de afgodendienaars te schande zouden komen."
        },
        {
          "marker": "36",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Te weten de afgodendienaars.",
          "text1637": "",
          "text2026": "Te weten de afgodendienaars."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "יֹֽצְרֵי",
          "strongs": "H3335",
          "morph": "HVqrmpc"
        },
        {
          "woord": "פֶ֤סֶל",
          "strongs": "H6459",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "כֻּלָּ/ם֙",
          "strongs": "H3605",
          "morph": "HNcmsc/Sp3mp"
        },
        {
          "woord": "תֹּ֔הוּ",
          "strongs": "H8414",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "וַ/חֲמוּדֵי/הֶ֖ם",
          "strongs": "H2530",
          "morph": "HC/Vqsmpc/Sp3mp"
        },
        {
          "woord": "בַּל",
          "strongs": "H1077",
          "morph": "HTn"
        },
        {
          "woord": "יוֹעִ֑ילוּ",
          "strongs": "H3276",
          "morph": "HVhi3mp"
        },
        {
          "woord": "וְ/עֵדֵי/הֶ֣ם",
          "strongs": "H5707",
          "morph": "HC/Ncmpc/Sp3mp"
        },
        {
          "woord": "הֵׄ֗מָּׄהׄ",
          "strongs": "H1992",
          "morph": "HPp3mp"
        },
        {
          "woord": "בַּל",
          "strongs": "H1077",
          "morph": "HTn"
        },
        {
          "woord": "יִרְא֛וּ",
          "strongs": "H7200",
          "morph": "HVqi3mp"
        },
        {
          "woord": "וּ/בַל",
          "strongs": "H1077",
          "morph": "HC/Tn"
        },
        {
          "woord": "יֵדְע֖וּ",
          "strongs": "H3045",
          "morph": "HVqi3mp"
        },
        {
          "woord": "לְמַ֥עַן",
          "strongs": "H4616",
          "morph": "HR"
        },
        {
          "woord": "יֵבֹֽשׁוּ",
          "strongs": "H954",
          "morph": "HVqi3mp"
        }
      ],
      "text2026_html": "De formeerders van gesneden beelden zijn al samen zinloosheid, en<sup class=\"note-marker\" data-note=\"30\">30</sup> hun gewenste dingen doen geen nut; ja, zij<sup class=\"note-marker\" data-note=\"31\">31</sup> zelf zijn<sup class=\"note-marker\" data-note=\"32\">32</sup> hun<sup class=\"note-marker\" data-note=\"33\">33</sup> getuigen; zij zien niet, en zij weten niet,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"34\">34</sup> daarom zullen<sup class=\"note-marker\" data-note=\"35\">35</sup> zij beschaamd worden.",
      "textSV1888_html": "De formeerders van gesneden beelden zijn al te zamen ijdelheid, en<sup class=\"note-marker\" data-note=\"30\">30</sup> hun gewenste dingen doen geen nut; ja, zij<sup class=\"note-marker\" data-note=\"31\">31</sup> zelven zijn<sup class=\"note-marker\" data-note=\"32\">32</sup> hun<sup class=\"note-marker\" data-note=\"33\">33</sup> getuigen; zij zien niet, en zij weten niet,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"34\">34</sup> daarom zullen<sup class=\"note-marker\" data-note=\"35\">35</sup> zij beschaamd worden.",
      "text1637_html": "De formeerders van <sup class=\"note-marker\" data-note=\"29\">29</sup> gesnedene beelden zijn al t'samen ydelheyt, ende <sup class=\"note-marker\" data-note=\"30\">30</sup> hare gewenschte dingen en doen geen nut: ja sy <sup class=\"note-marker\" data-note=\"31\">31</sup> selve zijn <sup class=\"note-marker\" data-note=\"32\">32</sup> hare <sup class=\"note-marker\" data-note=\"33\">33</sup> getuygen: sy en sien niet, ende sy en weten niet, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"34\">34</sup> daerom sullen <sup class=\"note-marker\" data-note=\"35\">35</sup> sy beschaemt worden.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "te zamen ijdelheid,",
          "new": "samen zinloosheid,",
          "principe": "V374"
        },
        {
          "old": "zelven",
          "new": "zelf",
          "principe": "V753"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 10,
      "textSV1888": "Wie formeert een god, en giet een beeld, dat geen nut doet?",
      "text1637": "[36] Wie formeert [37] eenen Godt, ende giett [38] een beelt, [39] dat geen nut en doet?",
      "text2026": "Wie vormt een god, en giet een beeld, dat geen nut doet?",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "37",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Wie formeert: Dit schijnt te zijn een vraag van de afgodendienaars, die in de naaste verzen wordt beantwoord. Of men kan het nemen voor Gods woorden, die de dwaasheid der afgodendienaars aldus bespot.",
          "text1637": "D. eenen Afgodt, die nae d'opinie der Afgodendienaers een Godt is, maer niet inder daet ende waerheyt.",
          "text2026": "Wie formeert: Dit schijnt te zijn een vraag van de afgodendienaars, die in de naaste verzen wordt beantwoord. Of men kan het nemen voor Gods woorden, die de dwaasheid van de afgodendienaars aldus bespot."
        },
        {
          "marker": "38",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "een god: Dat is, een afgod, die naar de mening der afgodendienaars een god is, maar niet inderdaad en waarheid.",
          "text1637": "Siet bov. cap. 40. vers 19.",
          "text2026": "een god: Dat is, een afgod, die naar de mening van de afgodendienaars een god is, maar niet inderdaad en waarheid."
        },
        {
          "marker": "39",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "een beeld: Zie boven Jes. 40:19 . Jesaja 40:19 : De werkmeester giet een beeld, en de goudsmid overtrekt het met goud, en giet er zilveren ketenen toe.",
          "text1637": "D. 't welck in der daet niet als ydelheyt en is.",
          "text2026": "een beeld: Zie boven Jes. 40:19 . Jesaja 40:19 : De werkmeester giet een beeld, en de goudsmid overtrekt het met goud, en giet er zilveren ketenen toe."
        },
        {
          "marker": "40",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "dat geen nut doet: Dat is, hetwelk inderdaad niet dan ijdelheid is.",
          "text1637": "",
          "text2026": "dat geen nut doet: Dat is, dat inderdaad niet dan ijdelheid is."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "מִֽי",
          "strongs": "H4310",
          "morph": "HTi"
        },
        {
          "woord": "יָצַ֥ר",
          "strongs": "H3335",
          "morph": "HVqp3ms"
        },
        {
          "woord": "אֵ֖ל",
          "strongs": "H410",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "וּ/פֶ֣סֶל",
          "strongs": "H6459",
          "morph": "HC/Ncmsa"
        },
        {
          "woord": "נָסָ֑ךְ",
          "strongs": "H5258",
          "morph": "HVqp3ms"
        },
        {
          "woord": "לְ/בִלְתִּ֖י",
          "strongs": "H1115",
          "morph": "HR/C"
        },
        {
          "woord": "הוֹעִֽיל",
          "strongs": "H3276",
          "morph": "HVhc"
        }
      ],
      "text2026_html": "Wie vormt<sup class=\"note-marker\" data-note=\"37\">37</sup> een god, en giet<sup class=\"note-marker\" data-note=\"38\">38</sup> een beeld,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"39\">39</sup> dat geen nut doet?",
      "textSV1888_html": "Wie formeert<sup class=\"note-marker\" data-note=\"37\">37</sup> een god, en giet<sup class=\"note-marker\" data-note=\"38\">38</sup> een beeld,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"39\">39</sup> dat geen nut doet?",
      "text1637_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"36\">36</sup> Wie formeert <sup class=\"note-marker\" data-note=\"37\">37</sup> eenen Godt, ende giett <sup class=\"note-marker\" data-note=\"38\">38</sup> een beelt, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"39\">39</sup> dat geen nut en doet?",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "formeert",
          "new": "vormt",
          "principe": "V320"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 11,
      "textSV1888": "Ziet, al hun medegenoten zullen beschaamd worden, want de werkmeesters zijn uit de mensen; dat zij zich altemaal vergaderen, dat zij opstaan, zij zullen verschrikken, zij zullen te zamen beschaamd worden.",
      "text1637": "Siet, alle [40] hare medegenooten [e] sullen beschaemt worden, want de werckmeesters zijn [41] uyt de menschen: datse sich [42] altemael vergaderen, datse opstaen, sy [43] sullen verschricken, sy sullen t'samen beschaemt worden.",
      "text2026": "Zie, al hun metgezellen zullen beschaamd worden, want de werkmeesters zijn uit de mensen; dat zij zich allemaal verzamelen, dat zij opstaan, zij zullen verschrikken, zij zullen samen beschaamd worden.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "41",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "hun medegenoten: Of, hunne metgezellen; te weten de afgodendienaars, of dergenen, die zich beelden maken om God voor te stellen.",
          "text1637": "Verg. Hos. 8.6. Of, ende de werck-meesters meer dan [andre] menschen. Ofte aldus: de werckmeesters en sullen geen menschen meer zijn. D. uyt de menschen wech-geruckt worden.",
          "text2026": "hun medegenoten: Of, hun metgezellen; te weten de afgodendienaars, of dergenen, die zich beelden maken om God voor te stellen."
        },
        {
          "marker": "e",
          "type": "crossref",
          "textSV1888": "Ps. 97:7 ; Jes. 1:29 ; Jes. 42:17 ; Jes. 45:16 . Psalmen 97:7 : Beschaamd moeten wezen allen, die de beelden dienen, die zich op afgoden beroemen; buigt u neder voor Hem, alle gij goden! Jesaja 1:29 : Want zij zullen beschaamd worden om der eiken wil, die gijlieden begeerd hebt, en gij zult schaamrood worden, om der hoven wil, die gij verkoren hebt. Jesaja 42:17 : Maar die zich op gesneden beelden verlaten, die tot de gegoten beelden zeggen: Gij zijt onze goden; die zullen achterwaarts keren, en met schaamte beschaamd worden. Jesaja 45:16 : Zij zullen beschaamd en ook tot schande worden, zij allen; te zamen zullen zij met schande heengaan, die de afgoden maken.",
          "text1637": "Psal. 97.7. Ies. 1.29. ende 42.17. ende 45.16.",
          "text2026": "Ps. 97:7 ; Jes. 1:29 ; Jes. 42:17 ; Jes. 45:16 . Psalmen 97:7 : Beschaamd moeten wezen allen, die de beelden dienen, die zich op afgoden beroemen; buigt u neder voor Hem, alle u goden! Jesaja 1:29 : Want zij zullen beschaamd worden vanwege de eiken, die u begeerd hebt, en u zult schaamrood worden, vanwege de hoven, die u gekozen hebt. Jesaja 42:17 : Maar die zich op gesneden beelden verlaten, die tot de gegoten beelden zeggen: U bent onze goden; die zullen achterwaarts keren, en met schaamte beschaamd worden. Jesaja 45:16 : Zij zullen beschaamd en ook tot schande worden, zij allen; te zamen zullen zij met schande heengaan, die de afgoden maken."
        },
        {
          "marker": "42",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "uit de mensen: Vergelijk Hos. 8:6 . Of, en de werkmeesters meer dan [andere] mensen. Of aldus: De werkmeesters zullen geen mensen meer zijn; dat is, uit de mensen weggerukt worden. Hosea 8:6 : Want dat is ook uit Israël; een werkmeester heeft het gemaakt, en het is geen God, maar het zal tot stukken worden, het kalf van Samaria.",
          "text1637": "T.w. alle afgoden-dienaers, als bov. cap. 43.9.",
          "text2026": "uit de mensen: Vergelijk Hos. 8:6 . Of, en de werkmeesters meer dan [andere] mensen. Of aldus: De werkmeesters zullen geen mensen meer zijn; dat is, uit de mensen weggerukt worden. Hosea 8:6 : Want dat is ook uit Israël; een werkmeester heeft het gemaakt, en het is geen God, maar het zal tot stukken worden, het kalf van Samaria."
        },
        {
          "marker": "43",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Te weten alle afgodendienaars, gelijk boven Jes. 43:9 . Jesaja 43:9 : Laat al de heidenen samen vergaderd worden, en laat de volken verzameld worden; wie onder hen zal dit verkondigen? Of laat hen ons doen horen de vorige dingen, laat hen hun getuigen voortbrengen, opdat zij gerechtvaardigd worden, en men het hore en zegge: Het is de waarheid.",
          "text1637": "T.w. wanneerse Godt te huys sal soecken, ende hare Afgoden vernielen sal.",
          "text2026": "Te weten alle afgodendienaars, gelijk boven Jes. 43:9 . Jesaja 43:9 : Laat al de heidenen samen vergaderd worden, en laat de volken verzameld worden; wie onder hen zal dit verkondigen? Of laat hen ons doen horen de vorige dingen, laat hen hun getuigen voortbrengen, opdat zij gerechtvaardigd worden, en men het hore en zegge: Het is de waarheid."
        },
        {
          "marker": "44",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "zullen verschrikken: Te weten wanneer hun God tehuis zal zoeken en hunne afgoden vernielen zal.",
          "text1637": "",
          "text2026": "zullen verschrikken: Te weten wanneer hun God tehuis zal zoeken en hun afgoden vernielen zal."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "הֵ֤ן",
          "strongs": "H2005",
          "morph": "HTm"
        },
        {
          "woord": "כָּל",
          "strongs": "H3605",
          "morph": "HNcmsc"
        },
        {
          "woord": "חֲבֵרָי/ו֙",
          "strongs": "H2270",
          "morph": "HNcmpc/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "יֵבֹ֔שׁוּ",
          "strongs": "H954",
          "morph": "HVqi3mp"
        },
        {
          "woord": "וְ/חָרָשִׁ֥ים",
          "strongs": "H2796",
          "morph": "HC/Ncmpa"
        },
        {
          "woord": "הֵ֖מָּה",
          "strongs": "H1992",
          "morph": "HPp3mp"
        },
        {
          "woord": "מֵֽ/אָדָ֑ם",
          "strongs": "H120",
          "morph": "HR/Ncmsa"
        },
        {
          "woord": "יִֽתְקַבְּצ֤וּ",
          "strongs": "H6908",
          "morph": "HVti3mp"
        },
        {
          "woord": "כֻלָּ/ם֙",
          "strongs": "H3605",
          "morph": "HNcmsc/Sp3mp"
        },
        {
          "woord": "יַֽעֲמֹ֔דוּ",
          "strongs": "H5975",
          "morph": "HVqi3mp"
        },
        {
          "woord": "יִפְחֲד֖וּ",
          "strongs": "H6342",
          "morph": "HVqi3mp"
        },
        {
          "woord": "יֵבֹ֥שׁוּ",
          "strongs": "H954",
          "morph": "HVqi3mp"
        },
        {
          "woord": "יָֽחַד",
          "strongs": "H3162",
          "morph": "HNcmsa"
        }
      ],
      "text2026_html": "Zie, al hun metgezellen<sup class=\"note-marker\" data-note=\"e\">e</sup> zullen beschaamd worden, want de werkmeesters zijn<sup class=\"note-marker\" data-note=\"41\">41</sup> uit de mensen; dat zij<sup class=\"note-marker\" data-note=\"42\">42</sup> zich allemaal verzamelen, dat zij opstaan,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"43\">43</sup> zij zullen verschrikken, zij zullen samen beschaamd worden.",
      "textSV1888_html": "Ziet, al hun medegenoten<sup class=\"note-marker\" data-note=\"e\">e</sup> zullen beschaamd worden, want de werkmeesters zijn<sup class=\"note-marker\" data-note=\"41\">41</sup> uit de mensen; dat zij<sup class=\"note-marker\" data-note=\"42\">42</sup> zich altemaal vergaderen, dat zij opstaan,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"43\">43</sup> zij zullen verschrikken, zij zullen te zamen beschaamd worden.",
      "text1637_html": "Siet, alle <sup class=\"note-marker\" data-note=\"40\">40</sup> hare medegenooten <sup class=\"note-marker\" data-note=\"e\">e</sup> sullen beschaemt worden, want de werckmeesters zijn <sup class=\"note-marker\" data-note=\"41\">41</sup> uyt de menschen: datse sich <sup class=\"note-marker\" data-note=\"42\">42</sup> altemael vergaderen, datse opstaen, sy <sup class=\"note-marker\" data-note=\"43\">43</sup> sullen verschricken, sy sullen t'samen beschaemt worden.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "Ziet,",
          "new": "Zie,",
          "principe": "V1158"
        },
        {
          "old": "medegenoten",
          "new": "metgezellen",
          "principe": null
        },
        {
          "old": "altemaal vergaderen,",
          "new": "allemaal verzamelen,",
          "principe": "V21"
        },
        {
          "old": "te zamen",
          "new": "samen",
          "principe": "V374"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 12,
      "textSV1888": "De ijzersmid maakt een bijl, en werkt in den gloed, en formeert het met hamers, en werkt het met zijn sterken arm; ook lijdt hij honger, totdat hij krachteloos wordt, hij drinkt geen water, totdat hij amechtig wordt.",
      "text1637": "[f] De yser-smit [maeckt] [44] een byle, ende werckt [45] in den gloet, ende formeert'et met hameren, [46] ende werckt'et met sijnen stercken arm, [47] hy lijdt oock honger tot dat hy krachteloos wort: hy en drinckt geen water tot dat hy [48] amechtich wort.",
      "text2026": "De ijzersmid maakt een bijl, en werkt in de gloed, en vormt het met hamers, en werkt het met zijn sterke arm; ook lijdt hij honger, totdat hij krachteloos wordt, hij drinkt geen water, voordat hij amechtig wordt.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "f",
          "type": "crossref",
          "textSV1888": "Jer. 10:3 . Jeremia 10:3 : Want de inzettingen der volken zijn ijdelheid; want het is hout, dat men uit het woud gehouwen heeft, een werk van des werkmeesters handen met de bijl.",
          "text1637": "Ier. 10.3.",
          "text2026": "Jer. 10:3 . Jeremia 10:3 : Want de inzettingen van de volken zijn ijdelheid; want het is hout, dat men uit het woud gehouwen heeft, een werk van de werkmeesters handen met de bijl."
        },
        {
          "marker": "45",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "een bijl: Met welke de timmerman een boom afhouwt om een afgod daarvan te timmeren.",
          "text1637": "And. in de colen.",
          "text2026": "een bijl: Met welke de timmerman een boom afhouwt om een afgod daarvan te timmeren."
        },
        {
          "marker": "46",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "in den gloed: Anders: in de kolen.",
          "text1637": "Of, ende arbeydt daer aen met de kracht sijnes arms. Hebr. met den arm sijner kracht.",
          "text2026": "in de gloed: Anders: in de kolen."
        },
        {
          "marker": "47",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "en werkt het: Of, en arbeidt daaraan met de kracht van zijn arm. Hebreeuws, met den arm zijner kracht.",
          "text1637": "De sin is, Hy is soo yverich ende soo neerstich in het smeden sijnes Afgodts, ende hy isser soo besich mede, dat hyder honger ende gebreck by lijdt, (versuymende sijn ander werck) of, dat hy den tijt niet en neemt om te eten ofte te drincken.",
          "text2026": "en werkt het: Of, en arbeidt daaraan met de kracht van zijn arm. Hebreeuws, met de arm zijn kracht (זְרוֹעַ)."
        },
        {
          "marker": "48",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "ook lijdt hij honger: De zin is: Hij is zo ijverig en naarstig in het smeden van zijn afgod, en hij is er zo mede bezig dat hij er honger en gebrek bij lijdt [verzuimende zijn ander werk], of, dat hij den tijd niet neemt om te eten of te drinken.",
          "text1637": "Of, moede is.",
          "text2026": "ook lijdt hij honger: De zin is: Hij is zo ijverig en naarstig in het smeden van zijn afgod, en hij is er zo mee bezig dat hij er honger en gebrek bij lijdt [verzuimende zijn ander werk], of, dat hij de tijd niet neemt om te eten of te drinken."
        },
        {
          "marker": "49",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "amechtig wordt: Of, moede is.",
          "text1637": "",
          "text2026": "amechtig wordt: Of, moe is."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "חָרַ֤שׁ",
          "strongs": "H2796",
          "morph": "HNcmsc"
        },
        {
          "woord": "בַּרְזֶל֙",
          "strongs": "H1270",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "מַֽעֲצָ֔ד",
          "strongs": "H4621",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "וּ/פָעַל֙",
          "strongs": "H6466",
          "morph": "HC/Vqp3ms"
        },
        {
          "woord": "בַּ/פֶּחָ֔ם",
          "strongs": "H6352",
          "morph": "HRd/Ncmsa"
        },
        {
          "woord": "וּ/בַ/מַּקָּב֖וֹת",
          "strongs": "H4717",
          "morph": "HC/Rd/Ncfpa"
        },
        {
          "woord": "יִצְּרֵ֑/הוּ",
          "strongs": "H3335",
          "morph": "HVqi3ms/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "וַ/יִּפְעָלֵ֨/הוּ֙",
          "strongs": "H6466",
          "morph": "HC/Vqw3ms/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "בִּ/זְר֣וֹעַ",
          "strongs": "H2220",
          "morph": "HR/Ncbsc"
        },
        {
          "woord": "כֹּח֔/וֹ",
          "strongs": "H3581",
          "morph": "HNcmsc/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "גַּם",
          "strongs": "H1571",
          "morph": "HTa"
        },
        {
          "woord": "רָעֵב֙",
          "strongs": "H7456",
          "morph": "HVqp3ms"
        },
        {
          "woord": "וְ/אֵ֣ין",
          "strongs": "H369",
          "morph": "HC/Tn"
        },
        {
          "woord": "כֹּ֔חַ",
          "strongs": "H3581",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "לֹא",
          "strongs": "H3808",
          "morph": "HTn"
        },
        {
          "woord": "שָׁ֥תָה",
          "strongs": "H8354",
          "morph": "HVqp3ms"
        },
        {
          "woord": "מַ֖יִם",
          "strongs": "H4325",
          "morph": "HNcmpa"
        },
        {
          "woord": "וַ/יִּיעָֽף",
          "strongs": "H3286",
          "morph": "HC/Vqw3ms"
        }
      ],
      "text2026_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"f\">f</sup> De ijzersmid maakt een bijl, en werkt<sup class=\"note-marker\" data-note=\"45\">45</sup> in de gloed, en vormt het met hamers,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"46\">46</sup> en werkt het met zijn sterke arm;<sup class=\"note-marker\" data-note=\"47\">47</sup> ook lijdt hij honger, totdat hij krachteloos wordt, hij drinkt geen water, voordat hij<sup class=\"note-marker\" data-note=\"48\">48</sup> amechtig wordt.",
      "textSV1888_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"f\">f</sup> De ijzersmid maakt een bijl, en werkt<sup class=\"note-marker\" data-note=\"45\">45</sup> in den gloed, en formeert het met hamers,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"46\">46</sup> en werkt het met zijn sterken arm;<sup class=\"note-marker\" data-note=\"47\">47</sup> ook lijdt hij honger, totdat hij krachteloos wordt, hij drinkt geen water, totdat hij<sup class=\"note-marker\" data-note=\"48\">48</sup> amechtig wordt.",
      "text1637_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"f\">f</sup> De yser-smit [maeckt] <sup class=\"note-marker\" data-note=\"44\">44</sup> een byle, ende werckt <sup class=\"note-marker\" data-note=\"45\">45</sup> in den gloet, en<i>de</i> formeert'et met hameren, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"46\">46</sup> ende werckt'et met sijnen stercke<i>n</i> arm, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"47\">47</sup> hy lijdt oock honger tot dat hy krachteloos wort: hy en drinckt geen water tot dat hy <sup class=\"note-marker\" data-note=\"48\">48</sup> amechtich wort.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "den",
          "new": "de",
          "principe": "N1"
        },
        {
          "old": "formeert",
          "new": "vormt",
          "principe": "V320"
        },
        {
          "old": "sterken",
          "new": "sterke",
          "principe": null
        },
        {
          "old": "totdat",
          "new": "voordat",
          "principe": null
        }
      ]
    },
    {
      "number": 13,
      "textSV1888": "De timmerman trekt het richtsnoer uit, hij tekent het af met den draad, hij maakt het effen met de schaven, en tekent het met den passer, en maakt het naar de beeltenis eens mans, naar de schoonheid van een mens, dat het in het huis blijve.",
      "text1637": "[49] De timmerman [50] treckt het richtsnoer uyt, hy teeckent [51] het af [52] met den draet, [53] hy maeckt het [effen] met de schaven, ende teeckent het met den passer, ende maeckt het nae de beeltenisse eenes mans, nae de schoonheyt van een mensche, [54] dat het in den huyse blyve.",
      "text2026": "De timmerman trekt het richtsnoer uit, hij tekent het af met de draad, hij maakt het effen met de schaven, en tekent het met de passer, en maakt het naar het beeld van een man, naar de schoonheid van een mens, dat het in het huis blijve.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "50",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "De timmerman: Hebreeuws, de graver, of hakker der bomen.",
          "text1637": "T.w. over den boom, daer hy eenen afgodt van meynt te maken.",
          "text2026": "De timmerman: Hebreeuws, de graver, of hakker van de bomen."
        },
        {
          "marker": "51",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "trekt het richtsnoer: Te weten over den boom, waar hij een afgod van meent te maken.",
          "text1637": "T.w. het hout, of, hem] T.w. den boom, ende soo voortaen.",
          "text2026": "trekt het richtsnoer: Te weten over de boom, waar hij een afgod van meent te maken."
        },
        {
          "marker": "52",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "het af: Te weten [het hout, of hem] te weten den boom, en zo voortaan.",
          "text1637": "T.w. die met crijt bestreken is. And. met eenen geverwden draet. And. met roode aerde.",
          "text2026": "het af: Te weten [het hout, of hem] te weten de boom, en zo voortaan."
        },
        {
          "marker": "53",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "met den draad: Te weten die met krijt bestreken is; anders: met een geverfden draad; anders: met rode aarde.",
          "text1637": "Of, hy behouwt het met de byle.",
          "text2026": "met de draad: Te weten die met krijt bestreken is; anders: met een geverfden draad; anders: met rode aarde."
        },
        {
          "marker": "54",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "hij maakt het: Of, hij behouwt het met de bijl.",
          "text1637": "Of, om in 't huys te woonen. Dat is, dat het in den Tempel der Afgoden gestelt worde: ofte oock wel in eenen eygen huys eenes yverigen Afgoden-dienaers.",
          "text2026": "hij maakt het: Of, hij behouwt het met de bijl."
        },
        {
          "marker": "55",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "dat het in het huis: Of, om in het huis te wonen; dat is, dat het in den tempel der afgoden gesteld worde; of ook wel in een eigen huis van een ijverigen afgodendienaar.",
          "text1637": "",
          "text2026": "dat het in het huis: Of, om in het huis te wonen; dat is, dat het in de tempel van de afgoden gesteld worde; of ook wel in een eigen huis van een ijverigen afgodendienaar."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "חָרַ֣שׁ",
          "strongs": "H2796",
          "morph": "HNcmsc"
        },
        {
          "woord": "עֵצִים֮",
          "strongs": "H6086",
          "morph": "HNcmpa"
        },
        {
          "woord": "נָ֣טָה",
          "strongs": "H5186",
          "morph": "HVqp3ms"
        },
        {
          "woord": "קָו֒",
          "strongs": "H6957",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "יְתָאֲרֵ֣/הוּ",
          "strongs": "H8388",
          "morph": "HVpi3ms/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "בַ/שֶּׂ֔רֶד",
          "strongs": "H8279",
          "morph": "HRd/Ncmsa"
        },
        {
          "woord": "יַעֲשֵׂ֨/הוּ֙",
          "strongs": "H6213",
          "morph": "HVqi3ms/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "בַּ/מַּקְצֻע֔וֹת",
          "strongs": "H4741",
          "morph": "HRd/Ncfpa"
        },
        {
          "woord": "וּ/בַ/מְּחוּגָ֖ה",
          "strongs": "H4230",
          "morph": "HC/Rd/Ncfsa"
        },
        {
          "woord": "יְתָאֳרֵ֑/הוּ",
          "strongs": "H8388",
          "morph": "HVpi3ms/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "וַֽ/יַּעֲשֵׂ֨/הוּ֙",
          "strongs": "H6213",
          "morph": "HC/Vqw3ms/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "כְּ/תַבְנִ֣ית",
          "strongs": "H8403",
          "morph": "HR/Ncfsc"
        },
        {
          "woord": "אִ֔ישׁ",
          "strongs": "H376",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "כְּ/תִפְאֶ֥רֶת",
          "strongs": "H8597",
          "morph": "HR/Ncfsc"
        },
        {
          "woord": "אָדָ֖ם",
          "strongs": "H120",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "לָ/שֶׁ֥בֶת",
          "strongs": "H3427",
          "morph": "HR/Vqc"
        },
        {
          "woord": "בָּֽיִת",
          "strongs": "H1004",
          "morph": "HNcmsa"
        }
      ],
      "text2026_html": "De timmerman<sup class=\"note-marker\" data-note=\"50\">50</sup> trekt het richtsnoer uit, hij tekent<sup class=\"note-marker\" data-note=\"51\">51</sup> het af<sup class=\"note-marker\" data-note=\"52\">52</sup> met de draad,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"53\">53</sup> hij maakt het effen met de schaven, en tekent het met de passer, en maakt het naar het beeld van een man, naar de schoonheid van een mens,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"54\">54</sup> dat het in het huis blijve.",
      "textSV1888_html": "De timmerman<sup class=\"note-marker\" data-note=\"50\">50</sup> trekt het richtsnoer uit, hij tekent<sup class=\"note-marker\" data-note=\"51\">51</sup> het af<sup class=\"note-marker\" data-note=\"52\">52</sup> met den draad,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"53\">53</sup> hij maakt het effen met de schaven, en tekent het met den passer, en maakt het naar de beeltenis eens mans, naar de schoonheid van een mens,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"54\">54</sup> dat het in het huis blijve.",
      "text1637_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"49\">49</sup> De timmerman <sup class=\"note-marker\" data-note=\"50\">50</sup> treckt het richtsnoer uyt, hy teeckent <sup class=\"note-marker\" data-note=\"51\">51</sup> het af <sup class=\"note-marker\" data-note=\"52\">52</sup> met den draet, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"53\">53</sup> hy maeckt het [effen] met de schaven, ende teeckent het met den passer, ende maeckt het nae de beeltenisse eenes mans, nae de schoonheyt van een mensche, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"54\">54</sup> dat het in den huyse blyve.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "den",
          "new": "de",
          "principe": "N1"
        },
        {
          "old": "den",
          "new": "de",
          "principe": "N1"
        },
        {
          "old": "de beeltenis eens mans,",
          "new": "het beeld van een man,",
          "principe": "V352"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 14,
      "textSV1888": "Als hij zich cederen afhouwt, zo neemt hij een cypressenboom of een eik, en hij versterkt zich onder de bomen des wouds; hij plant een olmboom, en de regen maakt dien groot.",
      "text1637": "Als hy sich cederen afhouwt, so neemt hy eenen cypressen-boom, of een eycke, ende [55] hy versterckt sich onder de boomen des wouts: hy plant eenen [56] olmboom, ende de regen maeckt [dien] groot.",
      "text2026": "Als hij zich cederen afhouwt, zo neemt hij een cypressenboom of een eik, en hij versterkt zich onder de bomen van het woud; hij plant een olmboom, en de regen maakt die groot.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "56",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "hij versterkt: Of, verkloekt zich, of gebruikt zijne sterkte; te weten om de bomen af te houwen; of hij laat de bomen sterk worden in het woud; te weten eer hij die afhouwt en tot timmeren gebruikt.",
          "text1637": "Of esschen-boom.",
          "text2026": "hij versterkt: Of, verkloekt zich, of gebruikt zijn sterkte; te weten om de bomen af te houwen; of hij laat de bomen sterk worden in het woud; te weten voordat hij die afhouwt en tot timmeren gebruikt."
        },
        {
          "marker": "57",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Of, esschenboom.",
          "text1637": "",
          "text2026": "Of, esschenboom."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "לִ/כְרָת",
          "strongs": "H3772",
          "morph": "HR/Vqc"
        },
        {
          "woord": "ל֣/וֹ",
          "strongs": "",
          "morph": "HR/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "אֲרָזִ֔ים",
          "strongs": "H730",
          "morph": "HNcmpa"
        },
        {
          "woord": "וַ/יִּקַּ֤ח",
          "strongs": "H3947",
          "morph": "HC/Vqw3ms"
        },
        {
          "woord": "תִּרְזָה֙",
          "strongs": "H8645",
          "morph": "HNcfsa"
        },
        {
          "woord": "וְ/אַלּ֔וֹן",
          "strongs": "H437",
          "morph": "HC/Ncmsa"
        },
        {
          "woord": "וַ/יְאַמֶּץ",
          "strongs": "H553",
          "morph": "HC/Vpw3ms"
        },
        {
          "woord": "ל֖/וֹ",
          "strongs": "",
          "morph": "HR/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "בַּ/עֲצֵי",
          "strongs": "H6086",
          "morph": "HR/Ncmpc"
        },
        {
          "woord": "יָ֑עַר",
          "strongs": "H3293",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "נָטַ֥ע",
          "strongs": "H5193",
          "morph": "HVqp3ms"
        },
        {
          "woord": "אֹ֖רֶ",
          "strongs": "H766",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "וְ/גֶ֥שֶׁם",
          "strongs": "H1653",
          "morph": "HC/Ncmsa"
        },
        {
          "woord": "יְגַדֵּֽל",
          "strongs": "H1431",
          "morph": "HVpi3ms"
        }
      ],
      "text2026_html": "Als hij zich cederen afhouwt, zo neemt hij een cypressenboom of een eik, en hij versterkt zich onder de bomen van het woud; hij plant een<sup class=\"note-marker\" data-note=\"56\">56</sup> olmboom, en de regen maakt die groot.",
      "textSV1888_html": "Als hij zich cederen afhouwt, zo neemt hij een cypressenboom of een eik, en hij versterkt zich onder de bomen des wouds; hij plant een<sup class=\"note-marker\" data-note=\"56\">56</sup> olmboom, en de regen maakt dien groot.",
      "text1637_html": "Als hy sich cederen afhouwt, so neemt hy eenen cypressen-boom, of een eycke, ende <sup class=\"note-marker\" data-note=\"55\">55</sup> hy versterckt sich onder de boomen des wouts: hy plant eenen <sup class=\"note-marker\" data-note=\"56\">56</sup> olmboom, ende de regen maeckt [dien] groot.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "des wouds;",
          "new": "van het woud;",
          "principe": null
        },
        {
          "old": "dien",
          "new": "die",
          "principe": "N4"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 15,
      "textSV1888": "Dan is het voor den mens om te verbranden, dan neemt hij daarvan, en warmt er zich bij; ook ontsteekt hij het, en bakt er brood bij; daarenboven maakt hij er een god van, en buigt zich daarvoor, hij maakt er een gesneden beeld van, en knielt er voor neder.",
      "text1637": "[57] Dan ist voor den mensche om te verbranden, dan neemt hy daer van, ende warmter hem by, oock ontsteeckt hy 't, ende backter broot by: daerenboven maeckt hyder [58] eenen Godt [59] van, ende buygt sich [daer voor], hy maeckter een gesneden beelt van, ende knielter voor neder.",
      "text2026": "Dan is het voor de mens om te verbranden, dan neemt hij daarvan, en warmt er zich bij; ook ontsteekt hij het, en bakt er brood bij; daarenboven maakt hij er een god van, en buigt zich daarvoor, hij maakt er een gesneden beeld van, en knielt er voor neer.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "58",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Dan is het: Dat is, dan dienen deze bomen tot brandhout.",
          "text1637": "D. eenen afgodt, een beeldt, 't welck hy voor sijnen Godt houdt.",
          "text2026": "Dan is het: Dat is, dan dienen deze bomen tot brandhout."
        },
        {
          "marker": "59",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "een god: Dat is, een afgod, een beeld, hetwelk hij voor zijn god houdt.",
          "text1637": "T.w. van dien boom, of, van dat hout.",
          "text2026": "een god: Dat is, een afgod, een beeld, dat hij voor zijn god houdt."
        },
        {
          "marker": "60",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "van, en buigt zich: Te weten van dien boom, of van dat hout.",
          "text1637": "",
          "text2026": "van, en buigt zich: Te weten van die boom, of van dat hout."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "וְ/הָיָ֤ה",
          "strongs": "H1961",
          "morph": "HC/Vqq3ms"
        },
        {
          "woord": "לְ/אָדָם֙",
          "strongs": "H120",
          "morph": "HR/Ncmsa"
        },
        {
          "woord": "לְ/בָעֵ֔ר",
          "strongs": "H1197",
          "morph": "HR/Vpc"
        },
        {
          "woord": "וַ/יִּקַּ֤ח",
          "strongs": "H3947",
          "morph": "HC/Vqw3ms"
        },
        {
          "woord": "מֵ/הֶם֙",
          "strongs": "",
          "morph": "HR/Sp3mp"
        },
        {
          "woord": "וַ/יָּ֔חָם",
          "strongs": "H2552",
          "morph": "HC/Vqw3ms"
        },
        {
          "woord": "אַף",
          "strongs": "H637",
          "morph": "HTa"
        },
        {
          "woord": "יַשִּׂ֖יק",
          "strongs": "H5400",
          "morph": "HVhi3ms"
        },
        {
          "woord": "וְ/אָ֣פָה",
          "strongs": "H644",
          "morph": "HC/Vqq3ms"
        },
        {
          "woord": "לָ֑חֶם",
          "strongs": "H3899",
          "morph": "HNcbsa"
        },
        {
          "woord": "אַף",
          "strongs": "H637",
          "morph": "HTa"
        },
        {
          "woord": "יִפְעַל",
          "strongs": "H6466",
          "morph": "HVqi3ms"
        },
        {
          "woord": "אֵל֙",
          "strongs": "H410",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "וַ/יִּשְׁתָּ֔חוּ",
          "strongs": "H7812",
          "morph": "HC/Vtw3ms"
        },
        {
          "woord": "עָשָׂ֥/הוּ",
          "strongs": "H6213",
          "morph": "HVqp3ms/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "פֶ֖סֶל",
          "strongs": "H6459",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "וַ/יִּסְגָּד",
          "strongs": "H5456",
          "morph": "HC/Vqw3ms"
        },
        {
          "woord": "לָֽ/מוֹ",
          "strongs": "",
          "morph": "HR/Sp3mp"
        }
      ],
      "text2026_html": "Dan is het voor de mens om te verbranden, dan neemt hij daarvan, en warmt er zich bij; ook ontsteekt hij het, en bakt er brood bij; daarenboven maakt hij<sup class=\"note-marker\" data-note=\"58\">58</sup> er een god<sup class=\"note-marker\" data-note=\"59\">59</sup> van, en buigt zich daarvoor, hij maakt er een gesneden beeld van, en knielt er voor neer.",
      "textSV1888_html": "Dan is het voor den mens om te verbranden, dan neemt hij daarvan, en warmt er zich bij; ook ontsteekt hij het, en bakt er brood bij; daarenboven maakt hij<sup class=\"note-marker\" data-note=\"58\">58</sup> er een god<sup class=\"note-marker\" data-note=\"59\">59</sup> van, en buigt zich daarvoor, hij maakt er een gesneden beeld van, en knielt er voor neder.",
      "text1637_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"57\">57</sup> Dan ist voor den mensche om te verbranden, dan neemt hy daer van, ende warmter hem by, oock ontsteeckt hy 't, en<i>de</i> backter broot by: daerenboven maeckt hyder <sup class=\"note-marker\" data-note=\"58\">58</sup> eenen Godt <sup class=\"note-marker\" data-note=\"59\">59</sup> van, ende buygt sich [daer voor], hy maeckter een gesnede<i>n</i> beelt van, ende knielter voor neder.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "den",
          "new": "de",
          "principe": "N1"
        },
        {
          "old": "neder.",
          "new": "neer.",
          "principe": "V354"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 16,
      "textSV1888": "Zijn helft brandt hij in het vuur, bij de andere helft daarvan eet hij vlees; hij braadt een gebraad, en hij wordt verzadigd; ook warmt hij zichzelven, en hij zegt: Hei! ik ben warm geworden, ik heb het vuur gezien!",
      "text1637": "[60] Sijne helft brandt hy in't vyer, by [d'ander] helft daer van [61] eet hy vleesch; hy braet een gebraet, ende hy wort versaet: oock warmt hy hem selven, ende hy seyt, [62] Hey, ick ben warm geworden, [63] ick hebbe het vyer gesien.",
      "text2026": "Zijn helft brandt hij in het vuur, bij de andere helft daarvan eet hij vlees; hij braadt een gebraad, en hij wordt verzadigd; ook warmt hij zichzelf, en hij zegt: Ha! ik ben warm geworden, ik heb het vuur gezien!",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "61",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Zijn helft: Te weten de helft van den boom.",
          "text1637": "De sin is, hy koockter het vleesch by, 't welck hy eten wil. of, hy sit by 't vyer ende eet sijne spijse.",
          "text2026": "Zijn helft: Te weten de helft van de boom."
        },
        {
          "marker": "62",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "eet hij vlees: De zin is: Hij kookt er het vlees bij, hetwelk hij eten wil; of hij zit bij het vuur en eet zijne spijs.",
          "text1637": "Of Hejah, ick hebbe my gewarmt.",
          "text2026": "eet hij vlees: De zin is: Hij kookt er het vlees bij, dat hij eten wil; of hij zit bij het vuur en eet zijn voedsel."
        },
        {
          "marker": "63",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Of, Hejah, ik heb mij gewarmd.",
          "text1637": "D. ick hebbe de warmte des vyers gevoelt. alsoo stater Ioh. 8.51. den doot sien, voor, den doot gevoelen, etc.",
          "text2026": "Of, Hejah, ik heb mij gewarmd."
        },
        {
          "marker": "64",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "ik heb het vuur gezien: Dat is, ik heb de warmte des vuurs gevoeld; alzo staat er Joh. 8:51 , den dood zien, voor den dood gevoelen, enz. Johannes 8:51 : Voorwaar, voorwaar zeg Ik u: Zo iemand Mijn woord zal bewaard hebben, die zal den dood niet zien in der eeuwigheid.",
          "text1637": "",
          "text2026": "ik heb het vuur gezien: Dat is, ik heb de warmte van het vuur gevoeld; zo staat er Joh. 8:51 , de dood zien, voor de dood gevoelen, enz. Johannes 8:51 : Voorwaar, voorwaar zeg Ik u: Zo iemand Mijn woord zal bewaard hebben, die zal de dood niet zien in eeuwigheid."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "חֶצְי/וֹ֙",
          "strongs": "H2677",
          "morph": "HNcmsc/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "שָׂרַ֣ף",
          "strongs": "H8313",
          "morph": "HVqp3ms"
        },
        {
          "woord": "בְּמוֹ",
          "strongs": "H1119",
          "morph": "HR"
        },
        {
          "woord": "אֵ֔שׁ",
          "strongs": "H784",
          "morph": "HNcbsa"
        },
        {
          "woord": "עַל",
          "strongs": "H5921",
          "morph": "HR"
        },
        {
          "woord": "חֶצְי/וֹ֙",
          "strongs": "H2677",
          "morph": "HNcmsc/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "בָּשָׂ֣ר",
          "strongs": "H1320",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "יֹאכֵ֔ל",
          "strongs": "H398",
          "morph": "HVqi3ms"
        },
        {
          "woord": "יִצְלֶ֥ה",
          "strongs": "H6740",
          "morph": "HVqi3ms"
        },
        {
          "woord": "צָלִ֖י",
          "strongs": "H6748",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "וְ/יִשְׂבָּ֑ע",
          "strongs": "H7646",
          "morph": "HC/Vqi3ms"
        },
        {
          "woord": "אַף",
          "strongs": "H637",
          "morph": "HTa"
        },
        {
          "woord": "יָחֹם֙",
          "strongs": "H2552",
          "morph": "HVqi3ms"
        },
        {
          "woord": "וְ/יֹאמַ֣ר",
          "strongs": "H559",
          "morph": "HC/Vqi3ms"
        },
        {
          "woord": "הֶאָ֔ח",
          "strongs": "H1889",
          "morph": "HTj"
        },
        {
          "woord": "חַמּוֹתִ֖י",
          "strongs": "H2552",
          "morph": "HVqp1cs"
        },
        {
          "woord": "רָאִ֥יתִי",
          "strongs": "H7200",
          "morph": "HVqp1cs"
        },
        {
          "woord": "אֽוּר",
          "strongs": "H217",
          "morph": "HNcmsa"
        }
      ],
      "text2026_html": "Zijn helft brandt hij in het vuur, bij de andere helft daarvan<sup class=\"note-marker\" data-note=\"61\">61</sup> eet hij vlees; hij braadt een gebraad, en hij wordt verzadigd; ook warmt hij zichzelf, en hij zegt:<sup class=\"note-marker\" data-note=\"62\">62</sup> <span class=\"direct-speech\"><i>Ha! ik ben warm geworden,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"63\">63</sup> ik heb het vuur gezien!</i></span>",
      "textSV1888_html": "Zijn helft brandt hij in het vuur, bij de andere helft daarvan<sup class=\"note-marker\" data-note=\"61\">61</sup> eet hij vlees; hij braadt een gebraad, en hij wordt verzadigd; ook warmt hij zichzelven, en hij zegt:<sup class=\"note-marker\" data-note=\"62\">62</sup> Hei! ik ben warm geworden,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"63\">63</sup> ik heb het vuur gezien!",
      "text1637_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"60\">60</sup> Sijne helft brandt hy in't vyer, by [d'ander] helft daer van <sup class=\"note-marker\" data-note=\"61\">61</sup> eet hy vleesch; hy braet een gebraet, ende hy wort versaet: oock warmt hy hem selven, ende hy seyt, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"62\">62</sup> Hey, ick ben warm geworden, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"63\">63</sup> ick hebbe het vyer gesien.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "zichzelven,",
          "new": "zichzelf,",
          "principe": null
        },
        {
          "old": "Hei!",
          "new": "Ha!",
          "principe": "V1599"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 17,
      "textSV1888": "Het overige nu daarvan maakt hij tot een god, tot zijn gesneden beeld; hij knielt er voor neder, en buigt zich, en bidt het aan, en zegt: Red mij, want gij zijt mijn god!",
      "text1637": "Het overige nu daer van, maeckt hy tot eenen Godt, tot sijn gesneden beelt: hy knielt daer voor neder, ende buygt sich, ende bidt het aen, ende seyt, Reddet my, want ghy zijt mijn Godt.",
      "text2026": "Het overige nu daarvan maakt hij tot een god, tot zijn gesneden beeld; hij knielt er voor neer, en buigt zich, en bidt het aan, en zegt: Red mij, want u bent mijn god!",
      "marginNotes": [],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "וּ/שְׁאֵ֣רִית֔/וֹ",
          "strongs": "H7611",
          "morph": "HC/Ncfsc/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "לְ/אֵ֥ל",
          "strongs": "H410",
          "morph": "HR/Ncmsa"
        },
        {
          "woord": "עָשָׂ֖ה",
          "strongs": "H6213",
          "morph": "HVqp3ms"
        },
        {
          "woord": "לְ/פִסְל֑/וֹ",
          "strongs": "H6459",
          "morph": "HR/Ncmsc/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "יסגוד",
          "strongs": "H5456",
          "morph": "HVqi3ms"
        },
        {
          "woord": "ל֤/וֹ",
          "strongs": "H5456",
          "morph": "HR/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "וְ/יִשְׁתַּ֨חוּ֙",
          "strongs": "H7812",
          "morph": "HC/Vvi3ms"
        },
        {
          "woord": "וְ/יִתְפַּלֵּ֣ל",
          "strongs": "H6419",
          "morph": "HC/Vti3ms"
        },
        {
          "woord": "אֵלָ֔י/ו",
          "strongs": "H413",
          "morph": "HR/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "וְ/יֹאמַר֙",
          "strongs": "H559",
          "morph": "HC/Vqi3ms"
        },
        {
          "woord": "הַצִּילֵ֔/נִי",
          "strongs": "H5337",
          "morph": "HVhv2ms/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "כִּ֥י",
          "strongs": "H3588",
          "morph": "HC"
        },
        {
          "woord": "אֵלִ֖/י",
          "strongs": "H410",
          "morph": "HNcmsc/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "אָֽתָּה",
          "strongs": "H859",
          "morph": "HPp2ms"
        }
      ],
      "text2026_html": "Het overige nu daarvan maakt hij tot een god, tot zijn gesneden beeld; hij knielt er voor neer, en buigt zich, en bidt het aan, en zegt: <span class=\"direct-speech\"><i>Red mij, want u bent mijn god!</i></span>",
      "text1637_html": "Het overige nu daer van, maeckt hy tot eenen Godt, tot sijn gesneden beelt: hy knielt daer voor neder, ende buygt sich, ende bidt het aen, ende seyt, Reddet my, want ghy zijt mijn Godt.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "neder,",
          "new": "neer,",
          "principe": "V354"
        },
        {
          "old": "gij zijt",
          "new": "u bent",
          "principe": "A1"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 18,
      "textSV1888": "Zij weten niet, en verstaan niet, want het heeft hun ogen bestreken, dat zij niet zien, en hun harten, dat zij niet verstaan.",
      "text1637": "[64] Sy en weten niet, noch en verstaen niet, want [65] het heeft hare oogen [66] bestreken, dat sy niet en sien, [ende] hare herten, dat sy niet en verstaen.",
      "text2026": "Zij weten niet, en verstaan niet, want het heeft hun ogen bestreken, dat zij niet zien, en hun harten, dat zij niet verstaan.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "65",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Zij weten niet: Te weten de afgodendienaars.",
          "text1637": "T.w. het beelt, of, de Afgodt.",
          "text2026": "Zij weten niet: Te weten de afgodendienaars."
        },
        {
          "marker": "66",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "het heeft: Te weten het beeld, of de afgod.",
          "text1637": "T.w. met valschen waen ende bygeloove, die hare oogen t'eenemael verblinden. And. want [Godt] heeft hare oogen gesloten, etc. als zijnde een antwoorde op het vragen der gener, die met verwonderen vragen, hoe het mogelick zy, dat eenich mensche soo blint is, dat hy sulcke schrickelicke Afgoderye begae.",
          "text2026": "het heeft: Te weten het beeld, of de afgod."
        },
        {
          "marker": "67",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "hun ogen: Te weten met valsen waan en bijgeloof, die hunne ogen ten enenmale verblinden. Anders: want [God] heeft hunne ogen gesloten, enz. als zijnde een antwoord op het vragen dergenen, die met verwondering vragen hoe het mogelijk is, dat enig mens zo blind is, dat hij zulke verschrikkelijke afgoderij begaat.",
          "text1637": "",
          "text2026": "hun ogen: Te weten met valsen waan en bijgeloof, die hun ogen ten enenmale verblinden. Anders: want [God] heeft hun ogen gesloten, enz. als zijnde een antwoord op het vragen dergenen, die met verwondering vragen hoe het mogelijk is, dat enig mens zo blind is, dat hij zulke verschrikkelijke afgoderij begaat."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "לֹ֥א",
          "strongs": "H3808",
          "morph": "HTn"
        },
        {
          "woord": "יָדְע֖וּ",
          "strongs": "H3045",
          "morph": "HVqp3cp"
        },
        {
          "woord": "וְ/לֹ֣א",
          "strongs": "H3808",
          "morph": "HC/Tn"
        },
        {
          "woord": "יָבִ֑ינוּ",
          "strongs": "H995",
          "morph": "HVqi3mp"
        },
        {
          "woord": "כִּ֣י",
          "strongs": "H3588",
          "morph": "HC"
        },
        {
          "woord": "טַ֤ח",
          "strongs": "H2902",
          "morph": "HVqp3ms"
        },
        {
          "woord": "מֵֽ/רְאוֹת֙",
          "strongs": "H7200",
          "morph": "HR/Vqc"
        },
        {
          "woord": "עֵֽינֵי/הֶ֔ם",
          "strongs": "H5869",
          "morph": "HNcbdc/Sp3mp"
        },
        {
          "woord": "מֵ/הַשְׂכִּ֖יל",
          "strongs": "H7919",
          "morph": "HR/Vhc"
        },
        {
          "woord": "לִבֹּתָֽ/ם",
          "strongs": "H3820",
          "morph": "HNcmpc/Sp3mp"
        }
      ],
      "text2026_html": "Zij weten niet, en verstaan niet, want<sup class=\"note-marker\" data-note=\"65\">65</sup> het heeft hun ogen<sup class=\"note-marker\" data-note=\"66\">66</sup> bestreken, dat zij niet zien, en hun harten, dat zij niet verstaan.",
      "textSV1888_html": "Zij weten niet, en verstaan niet, want<sup class=\"note-marker\" data-note=\"65\">65</sup> het heeft hun ogen<sup class=\"note-marker\" data-note=\"66\">66</sup> bestreken, dat zij niet zien, en hun harten, dat zij niet verstaan.",
      "text1637_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"64\">64</sup> Sy en weten niet, noch en verstaen niet, want <sup class=\"note-marker\" data-note=\"65\">65</sup> het heeft hare oogen <sup class=\"note-marker\" data-note=\"66\">66</sup> bestreken, dat sy niet en sien, [ende] hare herten, dat sy niet en verstaen."
    },
    {
      "number": 19,
      "textSV1888": "En niemand van hen brengt het in zijn hart, en er is noch kennis noch verstand, dat hij zeggen zou: De helft daarvan heb ik verbrand in het vuur, ja, ook op de kolen daarvan heb ik brood gebakken, ik heb vlees daarbij gebraden, en heb het gegeten; en zou ik het overblijfsel daarvan tot een gruwel maken, zou ik nederknielen voor hetgeen van een boom gekomen is?",
      "text1637": "[67] Ende niemant [van hen] en brengt het in sijn herte, ende daer en is noch kennisse, noch verstant, dat hy seggen soude, [68] De helft daer van hebbe ick verbrant in 't vyer, ja oock [69] op de kolen daer van hebbe ick broot gebacken, ick hebbe vleesch [daer by] gebraden, ende hebbet gegeten: ende soude ick het overblijfsel daer van [70] tot eenen grouwel maken? soude ick nederknielen [71] voor 't gene dat van eenen boom gecomen is?",
      "text2026": "En niemand van hen brengt het in zijn hart, en er is noch kennis noch verstand, dat hij zeggen zou: De helft daarvan heb ik verbrand in het vuur, ja, ook op de kolen daarvan heb ik brood gebakken, ik heb vlees daarbij gebraden, en heb het gegeten; en zou ik het overblijfsel daarvan tot een gruwel maken, zou ik neerknielen voor wat van een boom gekomen is?",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "68",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "En niemand: De zin is: Het hart der afgodendienaars hangt zo vast aan de afgoden, dat zij schijnen verrukt van zinnen te zijn.",
          "text1637": "T.w. de helft des booms, daer van ick dese Godt gemaeckt hebbe.",
          "text2026": "En niemand: De zin is: Het hart van de afgodendienaars hangt zo vast aan de afgoden, dat zij schijnen verrukt van zinnen te zijn."
        },
        {
          "marker": "69",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "De helft daarvan: Te weten de helft van den boom, waarvan ik dezen god gemaakt heb.",
          "text1637": "Hebr. op sijne colen, D. op de colen die van dat hout gekomen zijn. siet Iob 41. op vers 12.",
          "text2026": "De helft daarvan: Te weten de helft van de boom, waarvan ik deze god gemaakt heb."
        },
        {
          "marker": "70",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "op de kolen: Hebreeuws, op zijne kolen; dat is, op de kolen, die van dat hout gekomen zijn. Zie Job 41:12 . Job 41:12 : Zijn adem zou kolen doen vlammen, en een vlam komt uit zijn mond voort.",
          "text1637": "D. tot eenen Afgodt, daer de ware Godt eenen afkeer van heeft.",
          "text2026": "op de kolen: Hebreeuws, op zijn kolen; dat is, op de kolen, die van dat hout gekomen zijn. Zie Job 41:12 . Job 41:12 : Zijn adem zou kolen doen vlammen, en een vlam komt uit zijn mond voort."
        },
        {
          "marker": "71",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "tot een gruwel maken: Dat is, tot een afgod, waarvan de ware God een afkeer heeft.",
          "text1637": "D. voor den block, of tack, of stamme des booms.",
          "text2026": "tot een gruwel maken: Dat is, tot een afgod, waarvan de ware God een afkeer heeft."
        },
        {
          "marker": "72",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "voor hetgeen: Dat is, voor het blok, of den tak, of den stam van den boom.",
          "text1637": "",
          "text2026": "voor wat: Dat is, voor het blok, of de tak, of de stam van de boom."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "וְ/לֹא",
          "strongs": "H3808",
          "morph": "HC/Tn"
        },
        {
          "woord": "יָשִׁ֣יב",
          "strongs": "H7725",
          "morph": "HVhi3ms"
        },
        {
          "woord": "אֶל",
          "strongs": "H413",
          "morph": "HR"
        },
        {
          "woord": "לִבּ֗/וֹ",
          "strongs": "H3820",
          "morph": "HNcmsc/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "וְ/לֹ֨א",
          "strongs": "H3808",
          "morph": "HC/Tn"
        },
        {
          "woord": "דַ֥עַת",
          "strongs": "H1847",
          "morph": "HNcfsa"
        },
        {
          "woord": "וְ/לֹֽא",
          "strongs": "H3808",
          "morph": "HC/Tn"
        },
        {
          "woord": "תְבוּנָה֮",
          "strongs": "H8394",
          "morph": "HNcfsa"
        },
        {
          "woord": "לֵ/אמֹר֒",
          "strongs": "H559",
          "morph": "HR/Vqc"
        },
        {
          "woord": "חֶצְי֞/וֹ",
          "strongs": "H2677",
          "morph": "HNcmsc/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "שָׂרַ֣פְתִּי",
          "strongs": "H8313",
          "morph": "HVqp1cs"
        },
        {
          "woord": "בְמוֹ",
          "strongs": "H1119",
          "morph": "HR"
        },
        {
          "woord": "אֵ֗שׁ",
          "strongs": "H784",
          "morph": "HNcbsa"
        },
        {
          "woord": "וְ֠/אַף",
          "strongs": "H637",
          "morph": "HC/D"
        },
        {
          "woord": "אָפִ֤יתִי",
          "strongs": "H644",
          "morph": "HVqp1cs"
        },
        {
          "woord": "עַל",
          "strongs": "H5921",
          "morph": "HR"
        },
        {
          "woord": "גֶּחָלָי/ו֙",
          "strongs": "H1513",
          "morph": "HNcbpc/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "לֶ֔חֶם",
          "strongs": "H3899",
          "morph": "HNcbsa"
        },
        {
          "woord": "אֶצְלֶ֥ה",
          "strongs": "H6740",
          "morph": "HVqi1cs"
        },
        {
          "woord": "בָשָׂ֖ר",
          "strongs": "H1320",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "וְ/אֹכֵ֑ל",
          "strongs": "H398",
          "morph": "HC/Vqi1cs"
        },
        {
          "woord": "וְ/יִתְר/וֹ֙",
          "strongs": "H3499",
          "morph": "HC/Ncmsc/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "לְ/תוֹעֵבָ֣ה",
          "strongs": "H8441",
          "morph": "HR/Ncfsa"
        },
        {
          "woord": "אֶעֱשֶׂ֔ה",
          "strongs": "H6213",
          "morph": "HVqi1cs"
        },
        {
          "woord": "לְ/ב֥וּל",
          "strongs": "H944",
          "morph": "HR/Ncmsc"
        },
        {
          "woord": "עֵ֖ץ",
          "strongs": "H6086",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "אֶסְגּֽוֹד",
          "strongs": "H5456",
          "morph": "HVqi1cs"
        }
      ],
      "text2026_html": "En niemand van hen brengt het in zijn hart, en er is noch kennis noch verstand, dat hij zeggen zou:<sup class=\"note-marker\" data-note=\"68\">68</sup> De helft daarvan heb ik verbrand in het vuur, ja, ook<sup class=\"note-marker\" data-note=\"69\">69</sup> op de kolen daarvan heb ik brood gebakken, ik heb vlees daarbij gebraden, en heb het gegeten; en zou ik het overblijfsel daarvan<sup class=\"note-marker\" data-note=\"70\">70</sup> tot een gruwel maken, zou ik neerknielen<sup class=\"note-marker\" data-note=\"71\">71</sup> voor wat van een boom gekomen is?",
      "textSV1888_html": "En niemand van hen brengt het in zijn hart, en er is noch kennis noch verstand, dat hij zeggen zou:<sup class=\"note-marker\" data-note=\"68\">68</sup> De helft daarvan heb ik verbrand in het vuur, ja, ook<sup class=\"note-marker\" data-note=\"69\">69</sup> op de kolen daarvan heb ik brood gebakken, ik heb vlees daarbij gebraden, en heb het gegeten; en zou ik het overblijfsel daarvan<sup class=\"note-marker\" data-note=\"70\">70</sup> tot een gruwel maken, zou ik nederknielen<sup class=\"note-marker\" data-note=\"71\">71</sup> voor hetgeen van een boom gekomen is?",
      "text1637_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"67\">67</sup> Ende niemant [van hen] en brengt het in sijn herte, ende daer en is noch kennisse, noch verstant, dat hy seggen soude, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"68\">68</sup> De helft daer van hebbe ick verbrant in 't vyer, ja oock <sup class=\"note-marker\" data-note=\"69\">69</sup> op de kolen daer van hebbe ick broot gebacken, ick hebbe vleesch [daer by] gebraden, ende hebbet gegeten: en<i>de</i> soude ick het overblijfsel daer van <sup class=\"note-marker\" data-note=\"70\">70</sup> tot eenen grouwel maken? soude ick nederknielen <sup class=\"note-marker\" data-note=\"71\">71</sup> voor 't gene dat van eenen boom gecomen is?",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "nederknielen",
          "new": "neerknielen",
          "principe": "V"
        },
        {
          "old": "hetgeen",
          "new": "wat",
          "principe": "V4"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 20,
      "textSV1888": "Hij voedt zich met as, het bedrogen hart heeft hem ter zijde afgeleid; zodat hij zijn ziel niet redden kan, noch zeggen: Is er niet een leugen in mijn rechterhand?",
      "text1637": "[72] Hy [73] voedt sich met assche, het bedrogen herte heeft hem [74] [ter zijden] afgeleydt: so dat hy sijne ziele [75] niet redden en kan, noch seggen, Isser niet [76] een leugen [77] in mijne rechterhant?",
      "text2026": "Hij voedt zich met as, het bedrogen hart heeft hem ter zijde afgeleid; zodat hij zijn ziel niet redden kan, noch zeggen: Is er niet een leugen in mijn rechterhand?",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "73",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Te weten de afgodendienaar.",
          "text1637": "Of, weyt sich met assche] D. hy soeckt verquickinge by sijne Afgoden, maer te vergeefs, het is even soo veel als of hy assche ate, om daer van versadigt te worden. Siet Iob 13. op vers 12. ende Hos. 12.2.",
          "text2026": "Te weten de afgodendienaar."
        },
        {
          "marker": "74",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "voedt zich: Of, weidt zich met as; dat is, hij zoekt verkwikking bij zijne afgoden, maar tevergeefs, het is even zoveel alsof hij as at om daarvan verzadigd te worden. Zie Job 13:12 , en Hos. 12:2 . Job 13:12 : Uw gedachtenissen zijn gelijk as, uw hoogten als hoogten van leem. Hosea 12:2 : Efraïm weidt zich met wind, en jaagt den oostenwind na; den gansen dag vermenigvuldigt hij leugen en verwoesting; en zij maken verbond met Assur, en de olie wordt naar Egypte gevoerd.",
          "text1637": "T.w. van den waren Godt, Religie, ofte Godts-dienst. Ofte aldus: het herte is bedrogen, het heeft hem afgeleydt.",
          "text2026": "voedt zich: Of, weidt zich met as; dat is, hij zoekt verkwikking bij zijn afgoden, maar tevergeefs, het is even zoveel alsof hij as at om daarvan verzadigd te worden. Zie Job 13:12 , en Hos. 12:2 . Job 13:12 : Uw gedachtenissen zijn gelijk as, uw hoogten als hoogten van leem. Hosea 12:2 : Efraïm weidt zich met wind, en jaagt de oostenwind na; de gansen dag vermenigvuldigt hij leugen en verwoesting; en zij maken verbond met Assur, en de olie wordt naar Egypte gevoerd."
        },
        {
          "marker": "75",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "ter zijde : Te weten van den waren God, religie, of godsdienst. Of aldus: Het hart is bedrogen, het heeft hem afgeleid.",
          "text1637": "T.w. uyt de dwalinge, ende valsche Religie.",
          "text2026": "ter zijde : Te weten van de waren God, religie, of godsdienst. Of aldus: Het hart is bedrogen, het heeft hem afgeleid."
        },
        {
          "marker": "76",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "niet redden kan: Te weten uit de dwaling en valse religie.",
          "text1637": "Of, valscheyt, of, bedriegerye, D. een bedriechlicke sake, of bedriechlick dinck.",
          "text2026": "niet redden kan: Te weten uit de dwaling en valse religie."
        },
        {
          "marker": "77",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "een leugen: Of, valsheid, of bedriegerij; dat is, een bedriegelijke zaak of bedriegelijk ding.",
          "text1637": "D. by desen valschen Godt daer mede ick omgae.",
          "text2026": "een leugen: Of, valsheid, of bedriegerij; dat is, een bedriegelijke zaak of bedriegelijk ding."
        },
        {
          "marker": "78",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "in mijn rechterhand: Dat is, bij dezen valsen god, waarmede ik omga.",
          "text1637": "",
          "text2026": "in mijn rechterhand: Dat is, bij deze valsen god, waarmee ik omga."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "רֹעֶ֣ה",
          "strongs": "H7462",
          "morph": "HVqrmsa"
        },
        {
          "woord": "אֵ֔פֶר",
          "strongs": "H665",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "לֵ֥ב",
          "strongs": "H3820",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "הוּתַ֖ל",
          "strongs": "H2048",
          "morph": "HVHp3ms"
        },
        {
          "woord": "הִטָּ֑/הוּ",
          "strongs": "H5186",
          "morph": "HVhp3ms/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "וְ/לֹֽא",
          "strongs": "H3808",
          "morph": "HC/Tn"
        },
        {
          "woord": "יַצִּ֤יל",
          "strongs": "H5337",
          "morph": "HVhi3ms"
        },
        {
          "woord": "אֶת",
          "strongs": "H853",
          "morph": "HTo"
        },
        {
          "woord": "נַפְשׁ/וֹ֙",
          "strongs": "H5315",
          "morph": "HNcbsc/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "וְ/לֹ֣א",
          "strongs": "H3808",
          "morph": "HC/Tn"
        },
        {
          "woord": "יֹאמַ֔ר",
          "strongs": "H559",
          "morph": "HVqi3ms"
        },
        {
          "woord": "הֲ/ל֥וֹא",
          "strongs": "H3808",
          "morph": "HTi/Tn"
        },
        {
          "woord": "שֶׁ֖קֶר",
          "strongs": "H8267",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "בִּ/ימִינִֽ/י",
          "strongs": "H3225",
          "morph": "HR/Ncfsc/Sp1cs"
        }
      ],
      "text2026_html": "Hij<sup class=\"note-marker\" data-note=\"73\">73</sup> voedt zich met as, het bedrogen hart heeft hem<sup class=\"note-marker\" data-note=\"74\">74</sup> ter zijde afgeleid; zodat hij zijn<sup class=\"note-marker\" data-note=\"75\">75</sup> ziel niet redden kan, noch zeggen: Is er niet<sup class=\"note-marker\" data-note=\"76\">76</sup> een leugen<sup class=\"note-marker\" data-note=\"77\">77</sup> in mijn rechterhand?",
      "textSV1888_html": "Hij<sup class=\"note-marker\" data-note=\"73\">73</sup> voedt zich met as, het bedrogen hart heeft hem<sup class=\"note-marker\" data-note=\"74\">74</sup> ter zijde afgeleid; zodat hij zijn<sup class=\"note-marker\" data-note=\"75\">75</sup> ziel niet redden kan, noch zeggen: Is er niet<sup class=\"note-marker\" data-note=\"76\">76</sup> een leugen<sup class=\"note-marker\" data-note=\"77\">77</sup> in mijn rechterhand?",
      "text1637_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"72\">72</sup> Hy <sup class=\"note-marker\" data-note=\"73\">73</sup> voedt sich met assche, het bedrogen herte heeft hem <sup class=\"note-marker\" data-note=\"74\">74</sup> [ter zijden] afgeleydt: so dat hy sijne ziele <sup class=\"note-marker\" data-note=\"75\">75</sup> niet redden en kan, noch seggen, Isser niet <sup class=\"note-marker\" data-note=\"76\">76</sup> een leugen <sup class=\"note-marker\" data-note=\"77\">77</sup> in mijne rechterhant?"
    },
    {
      "number": 21,
      "textSV1888": "Gedenk aan deze dingen, o Jakob, en Israël! Want gij zijt Mijn knecht, Ik heb u geformeerd; gij zijt Mijn knecht, Israël, gij zult van Mij niet vergeten worden.",
      "text1637": "Gedenckt aen dese dingen ô Iacob, ende Israël, want [78] ghy zijt mijn knecht, ick hebbe u geformeert, ghy zijt mijn knecht, Israël, [79] ghy en sult van my niet vergeten worden.",
      "text2026": "Gedenk aan deze dingen, o Jakob, en Israël! Want u bent Mijn knecht, Ik heb u gevormd; u bent Mijn knecht, Israël, u zult van Mij niet vergeten worden.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "79",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "gij zijt Mijn knecht: Alle mensen zijn geschapen om God te eren en te dienen, maar inzonderheid had God de Heere hiertoe Abraham en zijn zaad uitverkoren en zijne wet gegeven; Luk. 1:74 , 1:75 . Lukas 1:74 : Dat wij, verlost zijnde uit de hand onzer vijanden, Hem dienen zouden zonder vreze. Lukas 1:75 : In heiligheid en gerechtigheid voor Hem, al de dagen onzes levens.",
          "text1637": "And. en vergeet mijner niet, of, en toont u niet vergetelick van my.",
          "text2026": "u bent Mijn knecht: Alle mensen zijn geschapen om God te eren en te dienen, maar in het bijzonder had God de Heer hiertoe Abraham en zijn zaad uitverkoren en zijn wet gegeven; Luk. 1:74 , 1:75 . Lukas 1:74 : Dat wij, verlost zijnde uit de hand onzer vijanden, Hem dienen zouden zonder vreze. Lukas 1:75 : In heiligheid en gerechtigheid voor Hem, al de dagen van onze leven."
        },
        {
          "marker": "80",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "gij zult van Mij: Anders: vergeet mijner niet, of toont u niet vergetelijk van mij.",
          "text1637": "",
          "text2026": "u zult van Mij: Anders: vergeet mijn niet, of toont u niet vergetelijk van mij."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "זְכָר",
          "strongs": "H2142",
          "morph": "HVqv2ms"
        },
        {
          "woord": "אֵ֣לֶּה",
          "strongs": "H428",
          "morph": "HPdxcp"
        },
        {
          "woord": "יַעֲקֹ֔ב",
          "strongs": "H3290",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "וְ/יִשְׂרָאֵ֖ל",
          "strongs": "H3478",
          "morph": "HC/Np"
        },
        {
          "woord": "כִּ֣י",
          "strongs": "H3588",
          "morph": "HC"
        },
        {
          "woord": "עַבְדִּ/י",
          "strongs": "H5650",
          "morph": "HNcmsc/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "אָ֑תָּה",
          "strongs": "H859",
          "morph": "HPp2ms"
        },
        {
          "woord": "יְצַרְתִּ֤י/ךָ",
          "strongs": "H3335",
          "morph": "HVqp1cs/Sp2ms"
        },
        {
          "woord": "עֶֽבֶד",
          "strongs": "H5650",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "לִ/י֙",
          "strongs": "",
          "morph": "HR/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "אַ֔תָּה",
          "strongs": "H859",
          "morph": "HPp2ms"
        },
        {
          "woord": "יִשְׂרָאֵ֖ל",
          "strongs": "H3478",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "לֹ֥א",
          "strongs": "H3808",
          "morph": "HTn"
        },
        {
          "woord": "תִנָּשֵֽׁ/נִי",
          "strongs": "H5382",
          "morph": "HVNi2ms/Sp1cs"
        }
      ],
      "text2026_html": "<span class=\"god-speaks\"><i>Gedenk aan deze dingen, o Jakob, en Israël! Want u bent Mijn knecht, Ik heb u gevormd; u bent Mijn knecht, Israël,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"79\">79</sup> u zult van Mij niet vergeten worden.</i></span>",
      "textSV1888_html": "Gedenk aan deze dingen, o Jakob, en Israël! Want gij zijt Mijn knecht, Ik heb u geformeerd; gij zijt Mijn knecht, Israël,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"79\">79</sup> gij zult van Mij niet vergeten worden.",
      "text1637_html": "Gedenckt aen dese dingen ô Iacob, ende Israël, want <sup class=\"note-marker\" data-note=\"78\">78</sup> ghy zijt mijn knecht, ick hebbe u geformeert, ghy zijt mijn knecht, Israël, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"79\">79</sup> ghy en sult van my niet vergeten worden.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "gij zijt",
          "new": "u bent",
          "principe": "A1"
        },
        {
          "old": "geformeerd; gij zijt",
          "new": "gevormd; u bent",
          "principe": "A1"
        },
        {
          "old": "gij",
          "new": "u",
          "principe": "A1"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 22,
      "textSV1888": "Ik delg uw overtredingen uit als een nevel, en uw zonden als een wolk; keer weder tot Mij, want Ik heb u verlost.",
      "text1637": "[80] Ick delge uwe overtredingen uyt, [81] als eenen nevel, ende uwe sonden, als een wolcke: keert weder tot my, want ick hebbe u verlost.",
      "text2026": "Ik wis uw overtredingen uit als een nevel, en uw zonden als een wolk; keer weer tot Mij, want Ik heb u verlost.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "81",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Ik delg: Vergelijk Ps. 51:3 , en Jes. 43:25 . Psalmen 51:3 : Wees mij genadig, o God! naar Uw goedertierenheid; delg mijn overtreding uit, naar de grootheid Uwer barmhartigheden. Jesaja 43:25 : Ik, Ik ben het, Die uw overtredingen uitdelg, om Mijnentwil, en Ik gedenk uwer zonden niet.",
          "text1637": "D. gelijck ick maken kan, dat de dicke duystere wolcken haest verdwynen, alsoo delge ick oock uwe sonden uyt.",
          "text2026": "Ik delg: Vergelijk Ps. 51:3 , en Jes. 43:25 . Psalmen 51:3 : Wees mij genadig, o God! naar Uw goedertierenheid; delg mijn overtreding uit, naar de grootheid van Uw barmhartigheden. Jesaja 43:25 : Ik, Ik ben het, Die uw overtredingen uitdelg, om Mijnentwil, en Ik gedenk uw zonden niet."
        },
        {
          "marker": "82",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "als een nevel: Dat is, gelijk Ik maken kan dat de dikke duistere wolken haast verdwijnen, alzo delg Ik ook uwe zonden uit.",
          "text1637": "",
          "text2026": "als een nevel: Dat is, gelijk Ik maken kan dat de dikke duistere wolken haast verdwijnen, zo delg Ik ook uwe zonden uit."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "מָחִ֤יתִי",
          "strongs": "H4229",
          "morph": "HVqp1cs"
        },
        {
          "woord": "כָ/עָב֙",
          "strongs": "H5645",
          "morph": "HRd/Ncbsa"
        },
        {
          "woord": "פְּשָׁעֶ֔י/ךָ",
          "strongs": "H6588",
          "morph": "HNcmpc/Sp2ms"
        },
        {
          "woord": "וְ/כֶ/עָנָ֖ן",
          "strongs": "H6051",
          "morph": "HC/Rd/Ncmsa"
        },
        {
          "woord": "חַטֹּאותֶ֑י/ךָ",
          "strongs": "H2403",
          "morph": "HNcfpc/Sp2ms"
        },
        {
          "woord": "שׁוּבָ֥/ה",
          "strongs": "H7725",
          "morph": "HVqv2ms/Sh"
        },
        {
          "woord": "אֵלַ֖/י",
          "strongs": "H413",
          "morph": "HR/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "כִּ֥י",
          "strongs": "H3588",
          "morph": "HC"
        },
        {
          "woord": "גְאַלְתִּֽי/ךָ",
          "strongs": "H1350",
          "morph": "HVqp1cs/Sp2ms"
        }
      ],
      "text2026_html": "<span class=\"god-speaks\"><i>Ik wis uw overtredingen uit<sup class=\"note-marker\" data-note=\"81\">81</sup> als een nevel, en uw zonden als een wolk; keer weer tot Mij, want Ik heb u verlost.</i></span>",
      "textSV1888_html": "Ik delg uw overtredingen uit<sup class=\"note-marker\" data-note=\"81\">81</sup> als een nevel, en uw zonden als een wolk; keer weder tot Mij, want Ik heb u verlost.",
      "text1637_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"80\">80</sup> Ick delge uwe overtredingen uyt, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"81\">81</sup> als eenen nevel, ende uwe sonden, als een wolcke: keert weder tot my, want ick hebbe u verlost.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "delg",
          "new": "wis",
          "principe": "V1213"
        },
        {
          "old": "weder",
          "new": "weer",
          "principe": "V66"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 23,
      "textSV1888": "Zingt met vreugde, gij hemelen! want de HEERE heeft het gedaan; juicht, gij benedenste delen der aarde! gij bergen! maakt een groot gedreun met vreugdegezang, gij bossen, en alle geboomte daarin! Want de HEERE heeft Jakob verlost, en Zich heerlijk gemaakt in Israël.",
      "text1637": "Singt met vreuchden, [82] ghy hemelen, [83] want de HEERE heeft'et gedaen: juycht ghy benedenste-deelen der aerde; ghy bergen maeckt een groot gedreun met vreuchden-gesanck, ghy bosschen, ende alle geboomte daer in, want de HEERE heeft Iacob verlost, ende sich heerlick gemaeckt in Israël.",
      "text2026": "Zing met vreugde, u hemelen! want JAHWEH heeft het gedaan; juich, u benedenste delen van de aarde! u bergen! maak een groot gedreun met vreugdegezang, u bossen, en alle geboomte daarin! Want JAHWEH heeft Jakob verlost, en Zich heerlijk gemaakt in Israël.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "83",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "gij hemelen: In vers 23 wendt de profeet zijne aanspraak tot de ongevoelige schepselen, alsof hij zeide: Het werk dat de Heere aan zijn volk bewijzen zal, zal zo groot zijn dat zelfs de ongevoelige en onredelijke schepselen zich daarover zullen ontzetten; vergelijk Jes. 35:1 . Jesaja 44:23 : Zingt met vreugde, gij hemelen! want de HEERE heeft het gedaan; juicht, gij benedenste delen der aarde! gij bergen! maakt een groot gedreun met vreugdegezang, gij bossen, en alle geboomte daarin! Want de HEERE heeft Jakob verlost, en Zich heerlijk gemaakt in Israël. Jesaja 35:1 : De woestijn en de dorre plaatsen zullen hierover vrolijk zijn, en de wildernis zal zich verheugen, en zal bloeien als een roos.",
          "text1637": "Of, dat de HEERE [sulcx] gedaen heeft. T.w. dat hy sijn volck verlost heeft, gelijck stracx volgt.",
          "text2026": "u hemelen: In vers 23 wendt de profeet zijn aanspraak tot de ongevoelige schepselen, alsof hij zei: Het werk dat de Heer aan zijn volk bewijzen zal, zal zo groot zijn dat zelfs de ongevoelige en onredelijke schepselen zich daarover zullen ontzetten; vergelijk Jes. 35:1 . Jesaja 44:23 : Zingt met vreugde, u hemelen! want JAHWEH heeft het gedaan; juicht, u benedenste delen van de aarde! u bergen! maakt een groot gedreun met vreugdegezang, u bossen, en alle geboomte daarin! Want JAHWEH heeft Jakob verlost, en Zich heerlijk gemaakt in Israël. Jesaja 35:1 : De woestijn en de dorre plaatsen zullen hierover vrolijk zijn, en de wildernis zal zich verheugen, en zal bloeien als een roos."
        },
        {
          "marker": "84",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "want de HEERE: Of, dat de HEERE [zulks] gedaan heeft; te weten dat Hij zijn volk verlost heeft, gelijk straks volgt.",
          "text1637": "",
          "text2026": "want JAHWEH: Of, dat JAHWEH [zulks] gedaan heeft; te weten dat Hij zijn volk verlost heeft, gelijk straks volgt."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "רָנּ֨וּ",
          "strongs": "H7442",
          "morph": "HVqv2mp"
        },
        {
          "woord": "שָׁמַ֜יִם",
          "strongs": "H8064",
          "morph": "HNcmpa"
        },
        {
          "woord": "כִּֽי",
          "strongs": "H3588",
          "morph": "HC"
        },
        {
          "woord": "עָשָׂ֣ה",
          "strongs": "H6213",
          "morph": "HVqp3ms"
        },
        {
          "woord": "יְהוָ֗ה",
          "strongs": "H3068",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "הָרִ֨יעוּ֙",
          "strongs": "H7321",
          "morph": "HVhv2mp"
        },
        {
          "woord": "תַּחְתִּיּ֣וֹת",
          "strongs": "H8482",
          "morph": "HAafpc"
        },
        {
          "woord": "אָ֔רֶץ",
          "strongs": "H776",
          "morph": "HNcbsa"
        },
        {
          "woord": "פִּצְח֤וּ",
          "strongs": "H6476",
          "morph": "HVqv2mp"
        },
        {
          "woord": "הָרִים֙",
          "strongs": "H2022",
          "morph": "HNcmpa"
        },
        {
          "woord": "רִנָּ֔ה",
          "strongs": "H7440",
          "morph": "HNcfsa"
        },
        {
          "woord": "יַ֖עַר",
          "strongs": "H3293",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "וְ/כָל",
          "strongs": "H3605",
          "morph": "HC/Ncmsc"
        },
        {
          "woord": "עֵ֣ץ",
          "strongs": "H6086",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "בּ֑/וֹ",
          "strongs": "",
          "morph": "HR/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "כִּֽי",
          "strongs": "H3588",
          "morph": "HC"
        },
        {
          "woord": "גָאַ֤ל",
          "strongs": "H1350",
          "morph": "HVqp3ms"
        },
        {
          "woord": "יְהוָה֙",
          "strongs": "H3068",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "יַֽעֲקֹ֔ב",
          "strongs": "H3290",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "וּ/בְ/יִשְׂרָאֵ֖ל",
          "strongs": "H3478",
          "morph": "HC/R/Np"
        },
        {
          "woord": "יִתְפָּאָֽר",
          "strongs": "H6286",
          "morph": "HVti3ms"
        }
      ],
      "text2026_html": "Zing met vreugde, u hemelen!<sup class=\"note-marker\" data-note=\"83\">83</sup> want JAHWEH heeft het gedaan; juich, u benedenste delen van de aarde! u bergen! maak een groot gedreun met vreugdegezang, u bossen, en alle geboomte daarin! Want JAHWEH heeft Jakob verlost, en Zich heerlijk gemaakt in Israël.",
      "textSV1888_html": "Zingt met vreugde, gij hemelen!<sup class=\"note-marker\" data-note=\"83\">83</sup> want de HEERE heeft het gedaan; juicht, gij benedenste delen der aarde! gij bergen! maakt een groot gedreun met vreugdegezang, gij bossen, en alle geboomte daarin! Want de HEERE heeft Jakob verlost, en Zich heerlijk gemaakt in Israël.",
      "text1637_html": "Singt met vreuchden, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"82\">82</sup> ghy hemelen, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"83\">83</sup> want de HEERE heeft'et gedaen: juycht ghy benedenste-deelen der aerde; ghy bergen maeckt een groot gedreun met vreuchden-gesanck, ghy bosschen, ende alle geboomte daer in, want de HEERE heeft Iacob verlost, ende sich heerlick gemaeckt in Israël.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "Zingt",
          "new": "Zing",
          "principe": "V1158"
        },
        {
          "old": "gij",
          "new": "u",
          "principe": "A1"
        },
        {
          "old": "de HEERE",
          "new": "JAHWEH",
          "principe": "G1"
        },
        {
          "old": "juicht, gij",
          "new": "juich, u",
          "principe": null
        },
        {
          "old": "der",
          "new": "van de",
          "principe": "N2"
        },
        {
          "old": "gij",
          "new": "u",
          "principe": "A1"
        },
        {
          "old": "maakt",
          "new": "maak",
          "principe": "V1158"
        },
        {
          "old": "gij",
          "new": "u",
          "principe": "A1"
        },
        {
          "old": "de HEERE",
          "new": "JAHWEH",
          "principe": "G1"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 24,
      "textSV1888": "Alzo zegt de HEERE, uw Verlosser, en Die u geformeerd heeft van den buik af: Ik ben de HEERE, Die alles doet, Die den hemel uitbreidt, Ik alleen, en Die de aarde uitspant door Mijzelven;",
      "text1637": "Alsoo seyt de HEERE uw' Verlosser, ende die u geformeert heeft [84] van den buyck af: Ick ben de HEERE die alles [85] doet, [g] die den hemel uytbreydt, ick alleen, ende [h] die de aerde uytspant door my selven.",
      "text2026": "Zo zegt JAHWEH, uw Verlosser, en Die u gevormd heeft van de buik af: Ik ben JAHWEH, Die alles doet, Die de hemel uitbreidt, Ik alleen, en Die de aarde uitspant door Mijzelf;",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "85",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "van den buik af: Zie boven vers 2 . Jesaja 44:2 : Zo zegt de HEERE, uw Maker, en uw Formeerder van den buik af, Die u helpt: Vrees niet, o Jakob, Mijn knecht, en gij, Jeschurun, dien Ik uitverkoren heb!",
          "text1637": "Of, doe, ende alsoo in het volgende deses vers, ende versen 25, 26.",
          "text2026": "van de buik af: Zie boven vers 2 . Jesaja 44:2 : Zo zegt JAHWEH, uw Maker, en uw Formeerder van de buik af, Die u helpt: Vrees niet, o Jakob, Mijn knecht, en u, Jeschurun, die Ik uitverkoren heb!"
        },
        {
          "marker": "86",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Of, doe, en alzo in het volgende van vers 24 , en vers 25 , 44:26 . Jesaja 44:24 : Alzo zegt de HEERE, uw Verlosser, en Die u geformeerd heeft van den buik af: Ik ben de HEERE, Die alles doet, Die den hemel uitbreidt, Ik alleen, en Die de aarde uitspant door Mijzelven; Jesaja 44:25 : Die de tekenen der leugendichters vernietigt, en de waarzeggers dol maakt; Die de wijzen achterwaarts doet keren, en Die hun wetenschap verdwaast; Jesaja 44:26 : Die het woord Zijns knechts bevestigt, en den raad Zijner boden volbrengt; Die tot Jeruzalem zegt: Gij zult bewoond worden; en tot de steden van Juda: Gij zult herbouwd worden, en Ik zal haar verwoeste plaatsen oprichten.",
          "text1637": "",
          "text2026": "Of, doe, en zo in het volgende van vers 24 , en vers 25 , 44:26 . Jesaja 44:24 : Zo zegt JAHWEH, uw Verlosser, en Die u geformeerd heeft van de buik af: Ik ben JAHWEH, Die alles doet, Die de hemel uitbreidt, Ik alleen, en Die de aarde uitspant door Mijzelf; Jesaja 44:25 : Die de tekenen van de leugendichters vernietigt, en de waarzeggers dol maakt; Die de wijzen achterwaarts doet keren, en Die hun wetenschap verdwaast; Jesaja 44:26 : Die het woord Zijn knechts bevestigt, en de raad Zijn boden volbrengt; Die tot Jeruzalem zegt: U zult bewoond worden; en tot de steden van Juda: U zult herbouwd worden, en Ik zal haar verwoeste plaatsen oprichten."
        },
        {
          "marker": "g",
          "type": "crossref",
          "textSV1888": "Job 9:8 ; Ps. 104:2 . Job 9:8 : Die alleen de hemelen uitbreidt, en treedt op de hoogten der zee; Psalmen 104:2 : Hij bedekt Zich met het licht, als met een kleed; Hij rekt den hemel uit als een gordijn.",
          "text1637": "Iob 9.8. Psal. 104.2.",
          "text2026": "Job 9:8 ; Ps. 104:2 . Job 9:8 : Die alleen de hemelen uitbreidt, en treedt op de hoogten van de zee; Psalmen 104:2 : Hij bedekt Zich met het licht, als met een kleed; Hij rekt de hemel uit als een gordijn."
        },
        {
          "marker": "h",
          "type": "crossref",
          "textSV1888": "Jes. 40:22 ; Jes. 42:5 ; Jes. 45:12 . Jesaja 40:22 : Hij is het, Die daar zit boven den kloot der aarde, en derzelver inwoners zijn als sprinkhanen; Hij is het, Die de hemelen uitspant als een dunnen doek, en breidt ze uit als een tent, om te bewonen; Jesaja 42:5 : Alzo zegt God, de HEERE, Die de hemelen geschapen, en dezelve uitgebreid heeft, Die de aarde uitgespannen heeft, en wat daaruit voortkomt; Die den volke, dat daarop is, den adem geeft, en den geest dengenen, die daarop wandelen: Jesaja 45:12 : Ik heb de aarde gemaakt, en Ik heb den mens daarop geschapen; Ik ben het! Mijn handen hebben de hemelen uitgebreid, en Ik heb al hun heir bevel gegeven.",
          "text1637": "Ies. 40.22. ende 42.5. ende 45.12.",
          "text2026": "Jes. 40:22 ; Jes. 42:5 ; Jes. 45:12 . Jesaja 40:22 : Hij is het, Die daar zit boven de kloot van de aarde, en derzelver inwoners zijn als sprinkhanen; Hij is het, Die de hemelen uitspant als een dunnen doek, en breidt ze uit als een tent, om te bewonen; Jesaja 42:5 : Zo zegt God, JAHWEH, Die de hemelen geschapen, en dezelfde uitgebreid heeft, Die de aarde uitgespannen heeft, en wat daaruit voortkomt; Die de volk, dat daarop is, de adem geeft, en de geest dengenen, die daarop wandelen: Jesaja 45:12 : Ik heb de aarde gemaakt, en Ik heb de mens daarop geschapen; Ik ben het! Mijn handen hebben de hemelen uitgebreid, en Ik heb al hun legermacht bevel gegeven."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "כֹּֽה",
          "strongs": "H3541",
          "morph": "HD"
        },
        {
          "woord": "אָמַ֤ר",
          "strongs": "H559",
          "morph": "HVqp3ms"
        },
        {
          "woord": "יְהוָה֙",
          "strongs": "H3068",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "גֹּאֲלֶ֔/ךָ",
          "strongs": "H1350",
          "morph": "HVqrmsc/Sp2ms"
        },
        {
          "woord": "וְ/יֹצֶרְ/ךָ֖",
          "strongs": "H3335",
          "morph": "HC/Vqrmsc/Sp2ms"
        },
        {
          "woord": "מִ/בָּ֑טֶן",
          "strongs": "H990",
          "morph": "HR/Ncfsa"
        },
        {
          "woord": "אָנֹכִ֤י",
          "strongs": "H595",
          "morph": "HPp1cs"
        },
        {
          "woord": "יְהוָה֙",
          "strongs": "H3068",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "עֹ֣שֶׂה",
          "strongs": "H6213",
          "morph": "HVqrmsa"
        },
        {
          "woord": "כֹּ֔ל",
          "strongs": "H3605",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "נֹטֶ֤ה",
          "strongs": "H5186",
          "morph": "HVqrmsa"
        },
        {
          "woord": "שָׁמַ֨יִם֙",
          "strongs": "H8064",
          "morph": "HNcmpa"
        },
        {
          "woord": "לְ/בַדִּ֔/י",
          "strongs": "H905",
          "morph": "HR/Ncmsc/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "רֹקַ֥ע",
          "strongs": "H7554",
          "morph": "HVqrmsc"
        },
        {
          "woord": "הָ/אָ֖רֶץ",
          "strongs": "H776",
          "morph": "HTd/Ncbsa"
        },
        {
          "woord": "מי",
          "strongs": "H4325",
          "morph": "HNcmpc"
        },
        {
          "woord": "את/י",
          "strongs": "H854",
          "morph": "HR/Sp1cs"
        }
      ],
      "text2026_html": "Zo zegt JAHWEH, uw Verlosser, en Die u gevormd heeft van de buik af: <span class=\"god-speaks\"><i>Ik ben JAHWEH, Die alles<sup class=\"note-marker\" data-note=\"85\">85</sup> doet,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"g\">g</sup> Die de hemel uitbreidt, Ik alleen, en<sup class=\"note-marker\" data-note=\"h\">h</sup> Die de aarde uitspant door Mijzelf;</i></span>",
      "textSV1888_html": "Alzo zegt de HEERE, uw Verlosser, en Die u geformeerd heeft van den buik af: Ik ben de HEERE, Die alles<sup class=\"note-marker\" data-note=\"85\">85</sup> doet,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"g\">g</sup> Die den hemel uitbreidt, Ik alleen, en<sup class=\"note-marker\" data-note=\"h\">h</sup> Die de aarde uitspant door Mijzelven;",
      "text1637_html": "Alsoo seyt de HEERE uw' Verlosser, ende die u geformeert heeft <sup class=\"note-marker\" data-note=\"84\">84</sup> van den buyck af: Ick ben de HEERE die alles <sup class=\"note-marker\" data-note=\"85\">85</sup> doet, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"g\">g</sup> die den hemel uytbreydt, ick alleen, ende <sup class=\"note-marker\" data-note=\"h\">h</sup> die de aerde uytspant door my selven.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "Alzo",
          "new": "Zo",
          "principe": "V42"
        },
        {
          "old": "de HEERE,",
          "new": "JAHWEH,",
          "principe": "G1"
        },
        {
          "old": "geformeerd",
          "new": "gevormd",
          "principe": null
        },
        {
          "old": "den",
          "new": "de",
          "principe": "N1"
        },
        {
          "old": "de HEERE,",
          "new": "JAHWEH,",
          "principe": "G1"
        },
        {
          "old": "den",
          "new": "de",
          "principe": "N1b"
        },
        {
          "old": "Mijzelven;",
          "new": "Mijzelf;",
          "principe": "O13"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 25,
      "textSV1888": "Die de tekenen der leugendichters vernietigt, en de waarzeggers dol maakt; Die de wijzen achterwaarts doet keren, en Die hun wetenschap verdwaast;",
      "text1637": "Die de teeckenen [86] der leugendichters vernieticht, ende [87] de waerseggers dul maeckt: die [88] de Wijse [89] achterwaerts doet keeren, ende [90] [die] hare wetenschap verdwaest.",
      "text2026": "Die de tekenen van de leugendichters vernietigt, en de waarzeggers dol maakt; Die de wijzen achteruit doet keren, en Die hun wetenschap verdwaast;",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "87",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "der leugendichters: Dat is, der afgodendienaars; of der tekenbeduiders, voorzeggers, enz. op welker ijdele voorzeggingen de Babyloniërs en heidenen groot acht gaven.",
          "text1637": "Siet Prov. 16. op vers 10.",
          "text2026": "van de leugendichters: Dat is, van de afgodendienaars; of van de tekenbeduiders, voorzeggers, enz. op van welke ijdele voorzeggingen de Babyloniërs en heidenen groot acht gaven."
        },
        {
          "marker": "88",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "de waarzeggers: Zie Spreuk. 16:10 . Spreuken 16:10 : Waarzegging is op de lippen des konings; zijn mond zal niet overtreden in het gericht.",
          "text1637": "D. die meynen wijs te zijn. siet Iob 5. op vers 13.",
          "text2026": "de waarzeggers: Zie Spreuk. 16:10 . Spreuken 16:10 : Waarzegging is op de lippen van de koning; zijn mond zal niet overtreden in het gericht."
        },
        {
          "marker": "89",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "de wijzen: Dat is, die menen wijs te zijn; zie Job 5:13 . Job 5:13 : Hij vangt de wijzen in hun arglistigheid; dat de raad der verdraaiden gestort wordt.",
          "text1637": "D. hare aenslagen te niete doet.",
          "text2026": "de wijzen: Dat is, die menen wijs te zijn; zie Job 5:13 . Job 5:13 : Hij vangt de wijzen in hun arglistigheid; dat de raad van de verdraaiden gestort wordt."
        },
        {
          "marker": "90",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Dat is, hunne aanslagen teniet doet.",
          "text1637": "Of, die hare konste dwaes maeckt.",
          "text2026": "Dat is, hun aanslagen teniet doet."
        },
        {
          "marker": "91",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Die hun wetenschap: Of, die hunne kunst dwaas maakt.",
          "text1637": "",
          "text2026": "Die hun wetenschap: Of, die hun kunst dwaas maakt."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "מֵפֵר֙",
          "strongs": "H6565",
          "morph": "HVhrmsa"
        },
        {
          "woord": "אֹת֣וֹת",
          "strongs": "H226",
          "morph": "HNcbpc"
        },
        {
          "woord": "בַּדִּ֔ים",
          "strongs": "H907",
          "morph": "HNcmpa"
        },
        {
          "woord": "וְ/קֹסְמִ֖ים",
          "strongs": "H7080",
          "morph": "HC/Vqrmpa"
        },
        {
          "woord": "יְהוֹלֵ֑ל",
          "strongs": "H1984",
          "morph": "HVpi3ms"
        },
        {
          "woord": "מֵשִׁ֧יב",
          "strongs": "H7725",
          "morph": "HVhrmsa"
        },
        {
          "woord": "חֲכָמִ֛ים",
          "strongs": "H2450",
          "morph": "HAampa"
        },
        {
          "woord": "אָח֖וֹר",
          "strongs": "H268",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "וְ/דַעְתָּ֥/ם",
          "strongs": "H1847",
          "morph": "HC/Ncfsc/Sp3mp"
        },
        {
          "woord": "יְשַׂכֵּֽל",
          "strongs": "H5528",
          "morph": "HVpi3ms"
        }
      ],
      "text2026_html": "Die de tekenen van de leugendichters vernietigt, en<sup class=\"note-marker\" data-note=\"87\">87</sup> de waarzeggers dol maakt; Die<sup class=\"note-marker\" data-note=\"88\">88</sup> de wijzen<sup class=\"note-marker\" data-note=\"89\">89</sup> achteruit doet keren, en<sup class=\"note-marker\" data-note=\"90\">90</sup> Die hun wetenschap verdwaast;",
      "textSV1888_html": "Die de tekenen der leugendichters vernietigt, en<sup class=\"note-marker\" data-note=\"87\">87</sup> de waarzeggers dol maakt; Die<sup class=\"note-marker\" data-note=\"88\">88</sup> de wijzen<sup class=\"note-marker\" data-note=\"89\">89</sup> achterwaarts doet keren, en<sup class=\"note-marker\" data-note=\"90\">90</sup> Die hun wetenschap verdwaast;",
      "text1637_html": "Die de teeckenen <sup class=\"note-marker\" data-note=\"86\">86</sup> der leugendichters vernieticht, ende <sup class=\"note-marker\" data-note=\"87\">87</sup> de waerseggers dul maeckt: die <sup class=\"note-marker\" data-note=\"88\">88</sup> de Wijse <sup class=\"note-marker\" data-note=\"89\">89</sup> achterwaerts doet keeren, ende <sup class=\"note-marker\" data-note=\"90\">90</sup> [die] hare wetenschap verdwaest.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "der",
          "new": "van de",
          "principe": "N2"
        },
        {
          "old": "achterwaarts",
          "new": "achteruit",
          "principe": "V157"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 26,
      "textSV1888": "Die het woord Zijns knechts bevestigt, en den raad Zijner boden volbrengt; Die tot Jeruzalem zegt: Gij zult bewoond worden; en tot de steden van Juda: Gij zult herbouwd worden, en Ik zal haar verwoeste plaatsen oprichten.",
      "text1637": "Die [91] het woort sijnes knechts bevesticht, ende [92] den raet [93] sijner boden volbrengt: [94] die tot Ierusalem seyt, [95] Ghy sult bewoont worden, ende tot de steden Iuda, Ghy sult herbouwt worden, ende ick sal [96] hare verwoeste plaetsen oprichten.",
      "text2026": "Die het woord van Zijn knecht bevestigt, en de raad van Zijn boden volbrengt; Die tot Jeruzalem zegt: U zult bewoond worden; en tot de steden van Juda: U zult herbouwd worden, en Ik zal haar verwoeste plaatsen oprichten.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "92",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "het woord: Hetwelk Hij door den mond van zijnen knecht Jesaja gesproken heeft, te weten dat Hij de stad Babel door Cyrus zou laten innemen en zijn volk weder in hun vaderland brengen zou.",
          "text1637": "T.w. sijnen raet van het weder-brengen sijnes volcx uyt de Babylonische gevangenisse.",
          "text2026": "het woord: Dat Hij door de mond van zijn knecht Jesaja gesproken heeft, te weten dat Hij de stad Babel door Cyrus zou laten innemen en zijn volk weer in hun vaderland brengen zou."
        },
        {
          "marker": "93",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "den raad: Te weten zijn raad van het wederbrengen van zijn volk uit de Babylonische gevangenschap.",
          "text1637": "Welcken sijne boden, de Propheten, sijn volck verkondigt hebben, ende noch verkondigen sullen.",
          "text2026": "de raad: Te weten zijn raad van het wederbrengen van zijn volk uit de Babylonische gevangenschap."
        },
        {
          "marker": "94",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Zijner boden: Welke zijne boden, de profeten, zijn volk verkondigd hebben en nog verkondigen zullen.",
          "text1637": "Hier verklaert de Heere hem selven, te kennen gevende van wat raetslach hy stracx gesproken hebbe.",
          "text2026": "Zijn boden: Welke zijn boden, de profeten, zijn volk verkondigd hebben en nog verkondigen zullen."
        },
        {
          "marker": "95",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Die tot Jeruzalem zegt: Hier verklaart de Heere zichzelven, te kennen gevende van welken raadslag Hij straks gesproken heeft.",
          "text1637": "T.w. na de verlossinge uyt de Babylonische gevangenisse, na datse 'tseventich jaer in d'assche ende puyn seer jammerlick soude gelegen hebben.",
          "text2026": "Die tot Jeruzalem zegt: Hier verklaart de Heer zichzelven, te kennen gevende van welke raadslag Hij straks gesproken heeft."
        },
        {
          "marker": "96",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Gij zult bewoond: Te weten na de verlossing uit de Babylonische gevangenschap, nadat zij zeventig jaar in de as en het puin zeer jammerlijk zou gelegen hebben.",
          "text1637": "T.w. des lants Iudae verwoeste plaetsen.",
          "text2026": "U zult bewoond: Te weten na de verlossing uit de Babylonische gevangenschap, nadat zij zeventig jaar in de as en het puin zeer jammerlijk zou gelegen hebben."
        },
        {
          "marker": "97",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "haar verwoeste plaatsen: Te weten van de verwoeste plaatsen van het land Judea.",
          "text1637": "",
          "text2026": "haar verwoeste plaatsen: Te weten van de verwoeste plaatsen van het land Judea."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "מֵקִים֙",
          "strongs": "H6965",
          "morph": "HVhrmsa"
        },
        {
          "woord": "דְּבַ֣ר",
          "strongs": "H1697",
          "morph": "HNcmsc"
        },
        {
          "woord": "עַבְדּ֔/וֹ",
          "strongs": "H5650",
          "morph": "HNcmsc/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "וַ/עֲצַ֥ת",
          "strongs": "H6098",
          "morph": "HC/Ncfsc"
        },
        {
          "woord": "מַלְאָכָ֖י/ו",
          "strongs": "H4397",
          "morph": "HNcmpc/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "יַשְׁלִ֑ים",
          "strongs": "H7999",
          "morph": "HVhi3ms"
        },
        {
          "woord": "הָ/אֹמֵ֨ר",
          "strongs": "H559",
          "morph": "HTd/Vqrmsa"
        },
        {
          "woord": "לִ/ירוּשָׁלִַ֜ם",
          "strongs": "H3389",
          "morph": "HR/Np"
        },
        {
          "woord": "תּוּשָׁ֗ב",
          "strongs": "H3427",
          "morph": "HVHi3fs"
        },
        {
          "woord": "וּ/לְ/עָרֵ֤י",
          "strongs": "H5892",
          "morph": "HC/R/Ncfpc"
        },
        {
          "woord": "יְהוּדָה֙",
          "strongs": "H3063",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "תִּבָּנֶ֔ינָה",
          "strongs": "H1129",
          "morph": "HVNi3fp"
        },
        {
          "woord": "וְ/חָרְבוֹתֶ֖י/הָ",
          "strongs": "H2723",
          "morph": "HC/Ncfpc/Sp3fs"
        },
        {
          "woord": "אֲקוֹמֵֽם",
          "strongs": "H6965",
          "morph": "HVoi1cs"
        }
      ],
      "text2026_html": "Die het woord van Zijn knecht bevestigt, en<sup class=\"note-marker\" data-note=\"92\">92</sup> de raad van Zijn boden volbrengt;<sup class=\"note-marker\" data-note=\"94\">94</sup> Die tot Jeruzalem zegt:<sup class=\"note-marker\" data-note=\"95\">95</sup> <span class=\"direct-speech\"><i>U zult bewoond worden; en tot de steden van Juda: U zult herbouwd worden, en Ik zal<sup class=\"note-marker\" data-note=\"96\">96</sup> haar verwoeste plaatsen oprichten.</i></span>",
      "textSV1888_html": "Die het woord Zijns knechts bevestigt, en<sup class=\"note-marker\" data-note=\"92\">92</sup> den raad<sup class=\"note-marker\" data-note=\"93\">93</sup> Zijner boden volbrengt;<sup class=\"note-marker\" data-note=\"94\">94</sup> Die tot Jeruzalem zegt:<sup class=\"note-marker\" data-note=\"95\">95</sup> Gij zult bewoond worden; en tot de steden van Juda: Gij zult herbouwd worden, en Ik zal<sup class=\"note-marker\" data-note=\"96\">96</sup> haar verwoeste plaatsen oprichten.",
      "text1637_html": "Die <sup class=\"note-marker\" data-note=\"91\">91</sup> het woort sijnes knechts bevesticht, ende <sup class=\"note-marker\" data-note=\"92\">92</sup> den raet <sup class=\"note-marker\" data-note=\"93\">93</sup> sijner bode<i>n</i> volbrengt: <sup class=\"note-marker\" data-note=\"94\">94</sup> die tot Ierusalem seyt, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"95\">95</sup> Ghy sult bewoont worden, ende tot de steden Iuda, Ghy sult herbouwt worde<i>n</i>, ende ick sal <sup class=\"note-marker\" data-note=\"96\">96</sup> hare verwoeste plaetsen oprichten.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "Zijns knechts",
          "new": "van Zijn knecht",
          "principe": null
        },
        {
          "old": "den",
          "new": "de",
          "principe": "N1"
        },
        {
          "old": "Zijner",
          "new": "van Zijn",
          "principe": "N7"
        },
        {
          "old": "Gij",
          "new": "U",
          "principe": "A1"
        },
        {
          "old": "Gij",
          "new": "U",
          "principe": "A1"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 27,
      "textSV1888": "Die tot de diepte zegt: Verdroog, en uw rivieren zal Ik verdrogen.",
      "text1637": "[97] Die tot de diepte seyt, Verdroogt: ende uwe rivieren sal ick verdroogen.",
      "text2026": "Die tot de diepte zegt: Verdroog, en uw rivieren zal Ik verdrogen.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "98",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Die tot de diepte: De zin is: Ik ben het, die tot de diepte zegt, enz., dat is, Ik zal alle hindernissen, die de wederkomst van mijn volk verhinderen, zijnde als grote waterdiepten door welke zij zouden moeten gaan, wegnemen. Enigen menen dat God hier ziet op hetgeen Cyrus gedaan heeft, alsof Hij zeide: Ik ben het, die den koning Cyrus in den zin zal geven, dat hij den Eufraat van bij Babel afleiden zal, om alzo in de stad met zijn heirleger te komen.",
          "text1637": "",
          "text2026": "Die tot de diepte: De zin is: Ik ben het, die tot de diepte zegt, enz., dat is, Ik zal alle hindernissen, die de wederkomst van mijn volk verhinderen, zijnde als grote waterdiepten door welke zij zouden moeten gaan, wegnemen. Enige menen dat God hier ziet op wat Cyrus gedaan heeft, alsof Hij zei: Ik ben het, die de koning Cyrus in de zin zal geven, dat hij de Eufraat van bij Babel afleiden zal, om zo in de stad met zijn heirleger te komen."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "הָ/אֹמֵ֥ר",
          "strongs": "H559",
          "morph": "HTd/Vqrmsa"
        },
        {
          "woord": "לַ/צּוּלָ֖ה",
          "strongs": "H6683",
          "morph": "HRd/Ncfsa"
        },
        {
          "woord": "חֳרָ֑בִי",
          "strongs": "H2717",
          "morph": "HVqv2fs"
        },
        {
          "woord": "וְ/נַהֲרֹתַ֖יִ/ךְ",
          "strongs": "H5104",
          "morph": "HC/Ncmpc/Sp2fs"
        },
        {
          "woord": "אוֹבִֽישׁ",
          "strongs": "H3001",
          "morph": "HVhi1cs"
        }
      ],
      "text2026_html": "<span class=\"god-speaks\"><i>Die tot de diepte zegt: Verdroog, en uw rivieren zal Ik verdrogen.</i></span>",
      "textSV1888_html": "Die tot de diepte zegt: Verdroog, en uw rivieren zal Ik verdrogen.",
      "text1637_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"97\">97</sup> Die tot de diepte seyt, Verdroogt: ende uwe rivieren sal ick verdroogen."
    },
    {
      "number": 28,
      "textSV1888": "Die van Cores zegt: Hij is Mijn herder, en hij zal al Mijn welgevallen volbrengen; zeggende ook tot Jeruzalem: Word gebouwd; en tot den tempel: Word gegrond.",
      "text1637": "Die van [98] Cores seyt, Hy [99] is mijn herder, ende hy sal [100] al mijn welgevallen volbrengen: seggende oock tot Ierusalem, Wort gebouwt, ende [tot] den Tempel, Wort gegrondet.",
      "text2026": "Die van Cores zegt: Hij is Mijn herder, en hij zal al Mijn welgevallen volbrengen; zeggende ook tot Jeruzalem: Word gebouwd; en tot de tempel: Word gegrond.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "99",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Anders Cyrus genoemd, een voortreffelijk koning in Perzië, die nog eerst omtrent honderd jaar na deze profetie geboren is.",
          "text1637": "D. hy is van my gestelt, dat hy sich als een herder, D. als een goedertieren Prince, tegen mijn volck bewyse, by namen om het selve uyt de Babylonische gevangenisse wederom in sijn lant te her-stellen. Vergel. Dan. 9.25.",
          "text2026": "Anders Cyrus genoemd, een voortreffelijk koning in Perzië, die nog eerst omtrent honderd jaar na deze profetie geboren is."
        },
        {
          "marker": "100",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "is Mijn herder: Dat is, hij is van mij gesteld, dat hij zich als een herder, dat is als een goedertieren prins, tegen mijn volk bewijze, bij name om hetzelve uit de Babylonische gevangenis wederom in zijn land te herstellen. Vergelijk Dan. 9:25 . Daniël 9:25 : Weet dan, en versta: van den uitgang des woords, om te doen wederkeren, en om Jeruzalem te bouwen, tot op Messias, den Vorst, zijn zeven weken, en twee en zestig weken; de straten, en de grachten zullen wederom gebouwd worden, doch in benauwdheid der tijden.",
          "text1637": "Belangende de wederbrenginge mijnes volcks uyt Babel in haer Vaderlant.",
          "text2026": "is Mijn herder: Dat is, hij is van mij gesteld, dat hij zich als een herder, dat is als een goedertieren prins, tegen mijn volk bewijze, bij name om hetzelfde uit de Babylonische gevangenis opnieuw in zijn land te herstellen. Vergelijk Dan. 9:25 . Daniël 9:25 : Weet dan, en versta: van de uitgang van het woord, om te doen terugkeren, en om Jeruzalem te bouwen, tot op Messias, de Vorst, zijn zeven weken, en twee en zestig weken; de straten, en de grachten zullen opnieuw gebouwd worden, maar in benauwdheid van de tijden."
        },
        {
          "marker": "101",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "al Mijn welgevallen: Belangende de wederbrenging mijns volks uit Babel in hun vaderland.",
          "text1637": "",
          "text2026": "al Mijn welgevallen: Wat betreft de wederbrenging mijn volks uit Babel in hun vaderland."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "הָ/אֹמֵ֤ר",
          "strongs": "H559",
          "morph": "HTd/Vqrmsa"
        },
        {
          "woord": "לְ/כ֨וֹרֶשׁ֙",
          "strongs": "H3566",
          "morph": "HR/Np"
        },
        {
          "woord": "רֹעִ֔/י",
          "strongs": "H7473",
          "morph": "HVqrmsc/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "וְ/כָל",
          "strongs": "H3605",
          "morph": "HC/Ncmsc"
        },
        {
          "woord": "חֶפְצִ֖/י",
          "strongs": "H2656",
          "morph": "HNcmsc/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "יַשְׁלִ֑ם",
          "strongs": "H7999",
          "morph": "HVhi3ms"
        },
        {
          "woord": "וְ/לֵ/אמֹ֤ר",
          "strongs": "H559",
          "morph": "HC/R/Vqc"
        },
        {
          "woord": "לִ/ירוּשָׁלִַ֨ם֙",
          "strongs": "H3389",
          "morph": "HR/Np"
        },
        {
          "woord": "תִּבָּנֶ֔ה",
          "strongs": "H1129",
          "morph": "HVNi3fs"
        },
        {
          "woord": "וְ/הֵיכָ֖ל",
          "strongs": "H1964",
          "morph": "HC/Ncmsa"
        },
        {
          "woord": "תִּוָּסֵֽד",
          "strongs": "H3245",
          "morph": "HVNi3fs"
        }
      ],
      "text2026_html": "<span class=\"god-speaks\"><i>Die van Cores zegt: Hij<sup class=\"note-marker\" data-note=\"99\">99</sup> is Mijn herder, en hij zal<sup class=\"note-marker\" data-note=\"100\">100</sup> al Mijn welgevallen volbrengen; zeggende ook tot Jeruzalem: <span class=\"direct-speech\"><i>Word gebouwd; en tot de tempel: Word gegrond.</i></span></i></span>",
      "textSV1888_html": "Die van Cores zegt: Hij<sup class=\"note-marker\" data-note=\"99\">99</sup> is Mijn herder, en hij zal<sup class=\"note-marker\" data-note=\"100\">100</sup> al Mijn welgevallen volbrengen; zeggende ook tot Jeruzalem: Word gebouwd; en tot den tempel: Word gegrond.",
      "text1637_html": "Die van <sup class=\"note-marker\" data-note=\"98\">98</sup> Cores seyt, Hy <sup class=\"note-marker\" data-note=\"99\">99</sup> is mijn herder, ende hy sal <sup class=\"note-marker\" data-note=\"100\">100</sup> al mijn welgevallen volbrengen: seggende oock tot Ierusalem, Wort gebouwt, ende [tot] den Tempel, Wort gegrondet.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "den",
          "new": "de",
          "principe": "N1"
        }
      ]
    }
  ],
  "chapterIntro": {
    "text1637": "Voordere belofte van geestelicke weldaden, vers 1, etc. De Heere bewijst, dat hy een waerachtich Godt zy, 6, etc. maer dat de Afgoden ydel, ende van geener weerde en zijn, als oock hare makers, 9. ende diese aenbidden, 17. Derhalven vermaent Godt de Ioden, dat sy hem alleen aenhangen, 21. haer tot hem bekeerende, 22. ende worden voorder tot lof des Heeren vermaent d'ander creatueren, 23. De Heere spreeckt voorder van sijne macht, ende daden, 24. bevestigende sijne beloften, aengaende hare lichamelicke, ende geestelicke verlossinge, 26.",
    "text2026": "Verdere belofte van geestelijke weldaden, vers 1 enzovoort. De Heere bewijst dat Hij een waarachtig God is, 6 enzovoort, maar dat de afgoden ijdel en van geen waarde zijn, evenals hun makers, 9, en zij die ze aanbidden, 17. Daarom vermaant God de Joden dat zij Hem alleen aanhangen, 21, en zich tot Hem bekeren, 22. Verder worden de andere schepselen vermaand tot lof van de Heere, 23. De Heere spreekt verder over zijn macht en daden, 24, terwijl Hij zijn beloften bevestigt aangaande hun lichamelijke en geestelijke verlossing, 26."
  }
}
