{
  "number": 108,
  "verses": [
    {
      "number": 1,
      "textSV1888": "Een lied, een psalm van David.",
      "text1637": "EEn Liedt, een Psalm Davids.",
      "text2026": "Een lied, een psalm van David.",
      "marginNotes": [],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "שִׁ֖יר",
          "strongs": "H7892",
          "morph": "HNcbsa"
        },
        {
          "woord": "מִזְמ֣וֹר",
          "strongs": "H4210",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "לְ/דָוִֽד",
          "strongs": "H1732",
          "morph": "HR/Np"
        }
      ],
      "text2026_html": "Een lied, een psalm van David.",
      "text1637_html": "EEn Liedt, een Psalm Davids."
    },
    {
      "number": 2,
      "textSV1888": "O God! mijn hart is bereid; ik zal zingen en psalmzingen, ook mijn eer.",
      "text1637": "[1] O Godt, mijn herte [2] is bereyt: Ick sal singen, ende psalm-singen, [3] oock mijne eere.",
      "text2026": "O God! mijn hart is bereid; ik zal zingen en psalmzingen, ook mijn eer.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "1",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "O God: Deze psalm is samengesteld, eensdeels van de verzen 8, 9, 10, 11, 12 van den 57sten Psalm ; anderdeels van de verzen 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 van den 60ste Psalm , uitgenomen enige kleine veranderingen; zie aldaar de aantekeningen. Psalmen 57:8 : Mijn hart is bereid, o God! mijn hart is bereid; ik zal zingen, en psalmzingen. Psalmen 60:7 : Opdat Uw beminden zouden bevrijd worden; geef heil door Uw rechterhand, en verhoor ons.",
          "text1637": "Desen Psalm is t’samen gestelt, eensdeels van de versen 8, 9, 10, 11, 12, des Lvij Psalms: Andersdeels van de versen 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, des Lx Psalms, uytgenomen eenige kleyne veranderingen. Siet aldaer de aenteeck.",
          "text2026": "O God: Deze psalm is samengesteld, eensdeels van de verzen 8, 9, 10, 11, 12 van de 57sten Psalm ; anderdeels van de verzen 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 van de 60ste Psalm , uitgenomen enige kleine veranderingen; zie daar de aantekeningen. Psalmen 57:8 : Mijn hart is bereid, o God! mijn hart is bereid; ik zal zingen, en psalmzingen. Psalmen 60:7 : Opdat Uw beminden zouden bevrijd worden; geef heil door Uw rechterhand, en verhoor ons."
        },
        {
          "marker": "2",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "is bereid: Te weten, om U met lofzangen te danken en te loven, gelijk Ps. 57:8 . Psalmen 57:8 : Mijn hart is bereid, o God! mijn hart is bereid; ik zal zingen, en psalmzingen.",
          "text1637": "T.w. om u met lof-sangen te dancken ende te loven, als Psal. 57.8.",
          "text2026": "is bereid: Te weten, om U met lofzangen te danken en te loven, gelijk Ps. 57:8 . Psalmen 57:8 : Mijn hart is bereid, o God! mijn hart is bereid; ik zal zingen, en psalmzingen."
        },
        {
          "marker": "3",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "mijn eer: Dat is, mijne tong. Anders: ook met mijner eer. Zie Gen. 49:6 . Genesis 49:6 : Mijn ziel kome niet in hun verborgen raad; mijn eer worde niet verenigd met hun vergadering! want in hun toorn hebben zij de mannen doodgeslagen, en in hun moedwil hebben zij de ossen weggerukt.",
          "text1637": "D. mijne tonge. And. Oock [met] mijne eere. Siet Genes. 49. op vers 6.",
          "text2026": "mijn eer: Dat is, mijn tong. Anders: ook met mijn eer. Zie Gen. 49:6 . Genesis 49:6 : Mijn ziel kome niet in hun verborgen raad; mijn eer worde niet verenigd met hun vergadering! want in hun toorn hebben zij de mannen doodgeslagen, en in hun moedwil hebben zij de ossen weggerukt."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "נָכ֣וֹן",
          "strongs": "H3559",
          "morph": "HVNrmsa"
        },
        {
          "woord": "לִבִּ֣/י",
          "strongs": "H3820",
          "morph": "HNcmsc/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "אֱלֹהִ֑ים",
          "strongs": "H430",
          "morph": "HNcmpa"
        },
        {
          "woord": "אָשִׁ֥ירָה",
          "strongs": "H7891",
          "morph": "HVqh1cs"
        },
        {
          "woord": "וַ֝/אֲזַמְּרָ֗ה",
          "strongs": "H2167",
          "morph": "HC/Vph1cs"
        },
        {
          "woord": "אַף",
          "strongs": "H637",
          "morph": "HTa"
        },
        {
          "woord": "כְּבוֹדִֽ/י",
          "strongs": "H3519",
          "morph": "HNcbsc/Sp1cs"
        }
      ],
      "text2026_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"1\">1</sup> O God! mijn hart<sup class=\"note-marker\" data-note=\"2\">2</sup> is bereid; ik zal zingen en psalmzingen,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"3\">3</sup> ook mijn eer.",
      "textSV1888_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"1\">1</sup> O God! mijn hart<sup class=\"note-marker\" data-note=\"2\">2</sup> is bereid; ik zal zingen en psalmzingen,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"3\">3</sup> ook mijn eer.",
      "text1637_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"1\">1</sup> O Godt, mijn herte <sup class=\"note-marker\" data-note=\"2\">2</sup> is bereyt: Ick sal singen, ende psalm-singen, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"3\">3</sup> oock mijne eere."
    },
    {
      "number": 3,
      "textSV1888": "Waak op, gij luit en harp! ik zal in den dageraad opwaken.",
      "text1637": "Waeckt op, ghy luyte, ende harpe, [4] ick sal in den dageraet opwaken.",
      "text2026": "Waak op, u luit en harp! ik zal in de dageraad opwaken.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "4",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "ik zal: Te weten, om den Heere mijnen God den gehelen dag lof te zingen en te spelen.",
          "text1637": "T.w. om den Heere mijnen Godt den geheelen dach lof te singen, ende te spelen.",
          "text2026": "ik zal: Te weten, om de Heer mijn God de heel dag lof te zingen en te spelen."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "ע֭וּרָֽ/ה",
          "strongs": "H5782",
          "morph": "HVqv2ms/Sh"
        },
        {
          "woord": "הַ/נֵּ֥בֶל",
          "strongs": "H5035",
          "morph": "HTd/Ncmsa"
        },
        {
          "woord": "וְ/כִנּ֗וֹר",
          "strongs": "H3658",
          "morph": "HC/Ncmsa"
        },
        {
          "woord": "אָעִ֥ירָה",
          "strongs": "H5782",
          "morph": "HVhh1cs"
        },
        {
          "woord": "שָּֽׁחַר",
          "strongs": "H7837",
          "morph": "HNcmsa"
        }
      ],
      "text2026_html": "Waak op, u luit en harp!<sup class=\"note-marker\" data-note=\"4\">4</sup> ik zal in de dageraad opwaken.",
      "textSV1888_html": "Waak op, gij luit en harp!<sup class=\"note-marker\" data-note=\"4\">4</sup> ik zal in den dageraad opwaken.",
      "text1637_html": "Waeckt op, ghy luyte, ende harpe, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"4\">4</sup> ick sal in den dageraet opwaken.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "gij",
          "new": "u",
          "principe": "A1"
        },
        {
          "old": "den",
          "new": "de",
          "principe": "N1"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 4,
      "textSV1888": "Ik zal U loven onder de volken, o HEERE! en ik zal U psalmzingen onder de natiën.",
      "text1637": "Ick sal u loven [5] onder de volcken, o HEERE, ende ick sal u psalm-singen onder de natien.",
      "text2026": "Ik zal U loven onder de volken, o JAHWEH! en ik zal U psalmzingen onder de natiën.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "5",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "onder de volken: Dat is, onder of bij de stammen van het volk Israël. Aldus wordt het woord volk ook genomen Richt. 5:14 ; Ps. 47:2 , en Ps. 66:8 , en Zach. 11:10 , 11:11 . Richteren 5:14 : Uit Efraïm was hun wortel tegen Amalek. Achter u was Benjamin onder uw volken. Uit Machir zijn de wetgevers afgetogen, en uit Zebulon, trekkende door den staf des schrijvers. Psalmen 47:2 : Al gij volken, klapt in de hand; juicht Gode met een stem van vreugdegezang. Psalmen 66:8 : Looft, gij volken! onzen God; en laat horen de stem Zijns roems. Zacharia 11:10 : En ik nam mijn stok LIEFELIJKHEID, en ik verbrak denzelven, te niet doende mijn verbond, hetwelk ik met al deze volken gemaakt had. Zacharia 11:11 : Dus werd het te dien dage vernietigd, en alzo hebben de ellendigen onder de schapen, die op mij wachtten, bekend, dat het des HEEREN woord was.",
          "text1637": "D. onder, of by de stammen des volcks van Israel. Aldus wort het woort volck oock genomen Iud. 5.14. Psal. 47.2. ende 66.8. Zach. 11.10, 11.",
          "text2026": "onder de volken: Dat is, onder of bij de stammen van het volk Israël. Aldus wordt het woord volk ook genomen Richt. 5:14 ; Ps. 47:2 , en Ps. 66:8 , en Zach. 11:10 , 11:11 . Richteren 5:14 : Uit Efraïm was hun wortel tegen Amalek. Achter u was Benjamin onder uw volken. Uit Machir zijn de wetgevers afgetogen, en uit Zebulon, trekkende door de staf van de schrijvers. Psalmen 47:2 : Al u volken, klapt in de hand; juicht voor God met een stem van vreugdegezang. Psalmen 66:8 : Looft, u volken! onze God; en laat horen de stem van Zijn roem. Zacharia 11:10 : En ik nam mijn stok LIEFELIJKHEID, en ik verbrak dezelfde, te niet doende mijn verbond, dat ik met al deze volken gemaakt had. Zacharia 11:11 : Dus werd het op die dag vernietigd, en zo hebben de ellendigen onder de schapen, die op mij wachtten, bekend, dat het van JAHWEH woord was."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "אוֹדְ/ךָ֖",
          "strongs": "H3034",
          "morph": "HVhi1cs/Sp2ms"
        },
        {
          "woord": "בָ/עַמִּ֥ים",
          "strongs": "H5971",
          "morph": "HRd/Ncmpa"
        },
        {
          "woord": "יְהוָ֑ה",
          "strongs": "H3068",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "וַ֝/אֲזַמֶּרְ/ךָ֗",
          "strongs": "H2167",
          "morph": "HC/Vpi1cs/Sp2ms"
        },
        {
          "woord": "בַּל",
          "strongs": "H1077",
          "morph": "HTn"
        },
        {
          "woord": "אֻמִּֽים",
          "strongs": "H3816",
          "morph": "HNcmpa"
        }
      ],
      "text2026_html": "Ik zal U loven<sup class=\"note-marker\" data-note=\"5\">5</sup> onder de volken, o JAHWEH! en ik zal U psalmzingen onder de natiën.",
      "textSV1888_html": "Ik zal U loven<sup class=\"note-marker\" data-note=\"5\">5</sup> onder de volken, o HEERE! en ik zal U psalmzingen onder de natiën.",
      "text1637_html": "Ick sal u loven <sup class=\"note-marker\" data-note=\"5\">5</sup> onder de volcken, o HEERE, ende ick sal u psalm-singen onder de natien.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "HEERE!",
          "new": "JAHWEH!",
          "principe": null
        }
      ]
    },
    {
      "number": 5,
      "textSV1888": "Want Uw goedertierenheid is groot tot boven de hemelen, en Uw waarheid tot aan de bovenste wolken.",
      "text1637": "[a] Want uwe goedertierenheyt is groot tot boven de hemelen, ende [6] uwe waerheyt tot aen de bovenste wolcken.",
      "text2026": "Want Uw goedertierenheid is groot tot boven de hemelen, en Uw waarheid tot aan de bovenste wolken.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "a",
          "type": "crossref",
          "textSV1888": "Ps. 36:6 ; Ps. 57:11 . Psalmen 36:6 : O HEERE! Uw goedertierenheid is tot in de hemelen; Uw waarheid tot de bovenste wolken toe. Psalmen 57:11 : Want Uw goedertierenheid is groot tot aan de hemelen, en Uw waarheid tot aan de bovenste wolken.",
          "text1637": "Psal. 36.6. ende 57.11.",
          "text2026": "Ps. 36:6 ; Ps. 57:11 . Psalmen 36:6 : O JAHWEH! Uw goedertierenheid is tot in de hemel; Uw waarheid tot de bovenste wolken toe. Psalmen 57:11 : Want Uw goedertierenheid is groot tot aan de hemel, en Uw waarheid tot aan de bovenste wolken."
        },
        {
          "marker": "6",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Uw waarheid: Dat is, de zekerheid uwer beloften.",
          "text1637": "D. de sekerheyt uwer beloften.",
          "text2026": "Uw waarheid: Dat is, de zekerheid uw beloften."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "כִּֽי",
          "strongs": "H3588",
          "morph": "HC"
        },
        {
          "woord": "גָד֣וֹל",
          "strongs": "H1419",
          "morph": "HAamsa"
        },
        {
          "woord": "מֵֽ/עַל",
          "strongs": "H5921",
          "morph": "HR/R"
        },
        {
          "woord": "שָׁמַ֣יִם",
          "strongs": "H8064",
          "morph": "HNcmpa"
        },
        {
          "woord": "חַסְדֶּ֑/ךָ",
          "strongs": "H2617",
          "morph": "HNcmsc/Sp2ms"
        },
        {
          "woord": "וְֽ/עַד",
          "strongs": "H5704",
          "morph": "HC/R"
        },
        {
          "woord": "שְׁחָקִ֥ים",
          "strongs": "H7834",
          "morph": "HNcmpa"
        },
        {
          "woord": "אֲמִתֶּֽ/ךָ",
          "strongs": "H571",
          "morph": "HNcfsc/Sp2ms"
        }
      ],
      "text2026_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"a\">a</sup> Want Uw goedertierenheid is groot tot boven de hemelen, en<sup class=\"note-marker\" data-note=\"6\">6</sup> Uw waarheid tot aan de bovenste wolken.",
      "textSV1888_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"a\">a</sup> Want Uw goedertierenheid is groot tot boven de hemelen, en<sup class=\"note-marker\" data-note=\"6\">6</sup> Uw waarheid tot aan de bovenste wolken.",
      "text1637_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"a\">a</sup> Want uwe goedertierenheyt is groot tot boven de hemelen, ende <sup class=\"note-marker\" data-note=\"6\">6</sup> uwe waerheyt tot aen de bovenste wolcken."
    },
    {
      "number": 6,
      "textSV1888": "Verhef U, o God! boven de hemelen, en Uw eer over de ganse aarde.",
      "text1637": "Verheft u, o Godt, boven de hemelen, ende uwe eere over de gantsche aerde.",
      "text2026": "Verhef U, o God! boven de hemelen, en Uw eer over de hele aarde.",
      "marginNotes": [],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "ר֣וּמָ/ה",
          "strongs": "H7311",
          "morph": "HVqv2ms/Sh"
        },
        {
          "woord": "עַל",
          "strongs": "H5921",
          "morph": "HR"
        },
        {
          "woord": "שָׁמַ֣יִם",
          "strongs": "H8064",
          "morph": "HNcmpa"
        },
        {
          "woord": "אֱלֹהִ֑ים",
          "strongs": "H430",
          "morph": "HNcmpa"
        },
        {
          "woord": "וְ/עַ֖ל",
          "strongs": "H5921",
          "morph": "HC/R"
        },
        {
          "woord": "כָּל",
          "strongs": "H3605",
          "morph": "HNcmsc"
        },
        {
          "woord": "הָ/אָ֣רֶץ",
          "strongs": "H776",
          "morph": "HTd/Ncbsa"
        },
        {
          "woord": "כְּבוֹדֶֽ/ךָ",
          "strongs": "H3519",
          "morph": "HNcbsc/Sp2ms"
        }
      ],
      "text2026_html": "Verhef U, o God! boven de hemelen, en Uw eer over de hele aarde.",
      "text1637_html": "Verheft u, o Godt, boven de hemelen, ende uwe eere over de gantsche aerde.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "ganse",
          "new": "hele",
          "principe": "V3"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 7,
      "textSV1888": "Opdat Uw beminden bevrijd worden; geef heil door Uw rechterhand, en verhoor ons.",
      "text1637": "Op dat [7] uwe beminde [8] bevrijdt worden, geeft heyl [door] uwe rechter-hant, ende verhoort [9] ons.",
      "text2026": "Opdat Uw geliefden bevrijd worden; geef heil door Uw rechterhand, en verhoor ons.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "7",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Dat is, de godzalige Israëlieten, gelijk Ps. 60:7 , 60:8 , enz. Psalmen 60:7 : Opdat Uw beminden zouden bevrijd worden; geef heil door Uw rechterhand, en verhoor ons. Psalmen 60:8 : God heeft gesproken in Zijn heiligdom; dies zal ik van vreugde opspringen; ik zal Sichem delen, en het dal van Sukkoth zal ik afmeten.",
          "text1637": "D. de Godtsalige Israeliten. als Psal. 60.7, 8, etc.",
          "text2026": "Dat is, de godzalige Israëlieten, gelijk Ps. 60:7 , 60:8 , enz. Psalmen 60:7 : Opdat Uw beminden zouden bevrijd worden; geef heil door Uw rechterhand, en verhoor ons. Psalmen 60:8 : God heeft gesproken in Zijn heiligdom; daarom zal ik van vreugde opspringen; ik zal Sichem delen, en het dal van Sukkoth zal ik afmeten."
        },
        {
          "marker": "8",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "bevrijd worden: Te weten, van de vervolging en tirannie der vijanden van Gods volk.",
          "text1637": "T.w. van de vervolginge ende tyrannie der vyanden van Godts volck.",
          "text2026": "bevrijd worden: Te weten, van de vervolging en tirannie van de vijanden van Gods volk."
        },
        {
          "marker": "9",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Te weten, mij en mijn volk. Anders, verhoor mij.",
          "text1637": "T.w. My, ende mijn volck. And. Verhoort my.",
          "text2026": "Te weten, mij en mijn volk. Anders, verhoor mij."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "לְ֭מַעַן",
          "strongs": "H4616",
          "morph": "HR"
        },
        {
          "woord": "יֵחָלְצ֣וּ/ן",
          "strongs": "H2502",
          "morph": "HVNi3mp/Sn"
        },
        {
          "woord": "יְדִידֶ֑י/ךָ",
          "strongs": "H3039",
          "morph": "HAampc/Sp2ms"
        },
        {
          "woord": "הוֹשִׁ֖יעָ/ה",
          "strongs": "H3467",
          "morph": "HVhv2ms/Sh"
        },
        {
          "woord": "יְמִֽינְ/ךָ֣",
          "strongs": "H3225",
          "morph": "HNcfsc/Sp2ms"
        },
        {
          "woord": "וַ/עֲנֵֽ/נִי",
          "strongs": "H6030",
          "morph": "HC/Vqv2ms/Sp1cs"
        }
      ],
      "text2026_html": "Opdat<sup class=\"note-marker\" data-note=\"7\">7</sup> Uw geliefden<sup class=\"note-marker\" data-note=\"8\">8</sup> bevrijd worden; geef heil door Uw rechterhand, en verhoor<sup class=\"note-marker\" data-note=\"9\">9</sup> ons.",
      "textSV1888_html": "Opdat<sup class=\"note-marker\" data-note=\"7\">7</sup> Uw beminden<sup class=\"note-marker\" data-note=\"8\">8</sup> bevrijd worden; geef heil door Uw rechterhand, en verhoor<sup class=\"note-marker\" data-note=\"9\">9</sup> ons.",
      "text1637_html": "Op dat <sup class=\"note-marker\" data-note=\"7\">7</sup> uwe beminde <sup class=\"note-marker\" data-note=\"8\">8</sup> bevrijdt worden, geeft heyl [door] uwe rechter-hant, ende verhoort <sup class=\"note-marker\" data-note=\"9\">9</sup> ons.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "beminden",
          "new": "geliefden",
          "principe": "V785"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 8,
      "textSV1888": "God heeft gesproken in Zijn heiligdom, dies zal ik van vreugde opspringen; ik zal Sichem delen, en het dal van Sukkoth zal ik afmeten.",
      "text1637": "[10] Godt heeft gesproken [11] in sijn heylichdom, [12] [dies] sal ick van vreuchde opspringen: ick sal Sichem deylen: ende het dal Succot sal ick afmeten.",
      "text2026": "God heeft gesproken in Zijn heiligdom, daarom zal ik van vreugde opspringen; ik zal Sichem delen, en het dal van Sukkoth zal ik afmeten.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "10",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Dat is, God heeft heiliglijk beloofd of gezworen, gelijk Ps. 89:36 ; te weten, dat Hij mij het koninkrijk over zijn volk Israël geven zal; 2 Sam. 7:11 . Psalmen 89:36 : Ik heb eens gezworen bij Mijn heiligheid: Zo Ik aan David liege! 2 Samuël 7:11 : En van dien dag af, dat Ik geboden heb richters te wezen over Mijn volk Israël. Doch u heb Ik rust gegeven van al uw vijanden. Ook geeft u de HEERE te kennen, dat de HEERE u een huis maken zal.",
          "text1637": "D. Godt heeft heylichlick belooft of geswooren, als Psal. 86.36. T.w. dat hy my ’t Coninckrijcke over sijn volck van Israel geven sal, 2.Sam. 7.11.",
          "text2026": "Dat is, God heeft heiliglijk beloofd of gezworen, gelijk Ps. 89:36 ; te weten, dat Hij mij het koninkrijk over zijn volk Israël geven zal; 2 Sam. 7:11 . Psalmen 89:36 : Ik heb eens gezworen bij Mijn heiligheid: Zo Ik aan David liege! 2 Samuël 7:11 : En van die dag af, dat Ik geboden heb richters te wezen over Mijn volk Israël. Maar u heb Ik rust gegeven van al uw vijanden. Ook geeft u JAHWEH te kennen, dat JAHWEH u een huis maken zal."
        },
        {
          "marker": "11",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Anders: bij zijne heiligheid; dat is, bij zichzelven, die de heiligheid zelve is. Zie de aantekening Ps. 60:8 , en Ps. 89:36 . Psalmen 60:8 : God heeft gesproken in Zijn heiligdom; dies zal ik van vreugde opspringen; ik zal Sichem delen, en het dal van Sukkoth zal ik afmeten. Psalmen 89:36 : Ik heb eens gezworen bij Mijn heiligheid: Zo Ik aan David liege!",
          "text1637": "And. by syne heylicheyt, D. by hem selven, die de heylicheyt selve is. Siet d’aent. Psal. 60.8. ende 89.36.",
          "text2026": "Anders: bij zijn heiligheid; dat is, bij zichzelven, die de heiligheid zelve is. Zie de aantekening Ps. 60:8 , en Ps. 89:36 . Psalmen 60:8 : God heeft gesproken in Zijn heiligdom; daarom zal ik van vreugde opspringen; ik zal Sichem delen, en het dal van Sukkoth zal ik afmeten. Psalmen 89:36 : Ik heb eens gezworen bij Mijn heiligheid: Zo Ik aan David liege!"
        },
        {
          "marker": "12",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Dit zijn de woorden van den psalmist, niet van God.",
          "text1637": "Dit zijn de woorden des Psalmistes, niet Godes.",
          "text2026": "Dit zijn de woorden van de psalmist, niet van God."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "אֱלֹהִ֤ים",
          "strongs": "H430",
          "morph": "HNcmpa"
        },
        {
          "woord": "דִּבֶּ֥ר",
          "strongs": "H1696",
          "morph": "HVpp3ms"
        },
        {
          "woord": "בְּ/קָדְשׁ֗/וֹ",
          "strongs": "H6944",
          "morph": "HR/Ncmsc/Sp3ms"
        },
        {
          "woord": "אֶעְלֹ֥זָה",
          "strongs": "H5937",
          "morph": "HVqh1cs"
        },
        {
          "woord": "אֲחַלְּקָ֥ה",
          "strongs": "H2505",
          "morph": "HVph1cs"
        },
        {
          "woord": "שְׁכֶ֑ם",
          "strongs": "H7927",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "וְ/עֵ֖מֶק",
          "strongs": "H6010",
          "morph": "HC/Ncmsc"
        },
        {
          "woord": "סֻכּ֣וֹת",
          "strongs": "H5523",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "אֲמַדֵּֽד",
          "strongs": "H4058",
          "morph": "HVph1cs"
        }
      ],
      "text2026_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"10\">10</sup> God heeft gesproken<sup class=\"note-marker\" data-note=\"11\">11</sup> in Zijn heiligdom,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"12\">12</sup> daarom zal ik van vreugde opspringen; ik zal Sichem delen, en het dal van Sukkoth zal ik afmeten.",
      "textSV1888_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"10\">10</sup> God heeft gesproken<sup class=\"note-marker\" data-note=\"11\">11</sup> in Zijn heiligdom,<sup class=\"note-marker\" data-note=\"12\">12</sup> dies zal ik van vreugde opspringen; ik zal Sichem delen, en het dal van Sukkoth zal ik afmeten.",
      "text1637_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"10\">10</sup> Godt heeft gesproken <sup class=\"note-marker\" data-note=\"11\">11</sup> in sijn heylichdom, <sup class=\"note-marker\" data-note=\"12\">12</sup> [dies] sal ick van vreuchde opspringen: ick sal Sichem deylen: ende het dal Succot sal ick afmeten.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "dies",
          "new": "daarom",
          "principe": "V333"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 9,
      "textSV1888": "Gilead is mijn, Manasse is mijn, en Efraïm is de sterkte mijns hoofds; Juda is mijn wetgever.",
      "text1637": "Gilead is mijne: Manasse is mijne: ende Ephraim is [13] de sterckte mijnes hoofts, Iuda is [14] mijn wet-gever.",
      "text2026": "Gilead is van mij, Manasse is van mij, en Efraïm is de sterkte van mijn hoofd; Juda is mijn wetgever.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "13",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Dat is, de voorname kracht van mijn rijk.",
          "text1637": "D. de principale kracht mijnes Rijcks.",
          "text2026": "Dat is, de voorname kracht van mijn rijk."
        },
        {
          "marker": "14",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Zie de aantekening bij Gen. 49:10 . Genesis 49:10 : De schepter zal van Juda niet wijken, noch de wetgever van tussen zijn voeten, totdat Silo komt, en Denzelven zullen de volken gehoorzaam zijn.",
          "text1637": "Siet Genes. 49. d’aenteeck. op vers 10.",
          "text2026": "Zie de aantekening bij Gen. 49:10 . Genesis 49:10 : De schepter zal van Juda niet wijken, noch de wetgever van tussen zijn voeten, totdat Silo komt, en Hem zullen de volken gehoorzaam zijn."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "לִ֤/י",
          "strongs": "",
          "morph": "HR/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "גִלְעָ֨ד",
          "strongs": "H1568",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "לִ֤/י",
          "strongs": "",
          "morph": "HR/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "מְנַשֶּׁ֗ה",
          "strongs": "H4519",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "וְ֭/אֶפְרַיִם",
          "strongs": "H669",
          "morph": "HC/Np"
        },
        {
          "woord": "מָע֣וֹז",
          "strongs": "H4581",
          "morph": "HNcmsc"
        },
        {
          "woord": "רֹאשִׁ֑/י",
          "strongs": "H7218",
          "morph": "HNcmsc/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "יְ֝הוּדָ֗ה",
          "strongs": "H3063",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "מְחֹקְקִֽ/י",
          "strongs": "H2710",
          "morph": "HVprmsc/Sp1cs"
        }
      ],
      "text2026_html": "Gilead is van mij, Manasse is van mij, en Efraïm is<sup class=\"note-marker\" data-note=\"13\">13</sup> de sterkte van mijn hoofd; Juda is<sup class=\"note-marker\" data-note=\"14\">14</sup> mijn wetgever.",
      "textSV1888_html": "Gilead is mijn, Manasse is mijn, en Efraïm is<sup class=\"note-marker\" data-note=\"13\">13</sup> de sterkte mijns hoofds; Juda is<sup class=\"note-marker\" data-note=\"14\">14</sup> mijn wetgever.",
      "text1637_html": "Gilead is mijne: Manasse is mijne: ende Ephraim is <sup class=\"note-marker\" data-note=\"13\">13</sup> de sterckte mijnes hoofts, Iuda is <sup class=\"note-marker\" data-note=\"14\">14</sup> mijn wet-gever.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "mijn,",
          "new": "van mij,",
          "principe": null
        },
        {
          "old": "mijn,",
          "new": "van mij,",
          "principe": null
        },
        {
          "old": "mijns hoofds;",
          "new": "van mijn hoofd;",
          "principe": "V213"
        }
      ]
    },
    {
      "number": 10,
      "textSV1888": "Moab is mijn waspot; op Edom zal ik mijn schoen werpen; over Palestina zal ik juichen.",
      "text1637": "[15] Moab is mijn wasch-pot: op Edom sal ick mijn schoe werpen, over Palestina sal ick juychen.",
      "text2026": "Moab is mijn waspot; op Edom zal ik mijn schoen werpen; over Palestina zal ik juichen.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "15",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Hij wil zeggen: Ik zal de Moabieten en andere heidense natiën zo vernederen, dat zij mij zullen moeten dienen ook in de allergeringste en verachtelijkste zaken.",
          "text1637": "Hy wil seggen, ick sal de Moabiten, ende andere heydensche Natien, soo vernederen, dat sy my sullen moeten dienen, oock in de aldergeringste ende verachtsaemste saken.",
          "text2026": "Hij wil zeggen: Ik zal de Moabieten en andere heidense natiën zo vernederen, dat zij mij zullen moeten dienen ook in de allergeringste en verachtelijkste zaken."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "מוֹאָ֤ב",
          "strongs": "H4124",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "סִ֬יר",
          "strongs": "H5518",
          "morph": "HNcbsc"
        },
        {
          "woord": "רַחְצִ֗/י",
          "strongs": "H7366",
          "morph": "HNcmsc/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "עַל",
          "strongs": "H5921",
          "morph": "HR"
        },
        {
          "woord": "אֱ֭דוֹם",
          "strongs": "H123",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "אַשְׁלִ֣יךְ",
          "strongs": "H7993",
          "morph": "HVhi1cs"
        },
        {
          "woord": "נַעֲלִ֑/י",
          "strongs": "H5275",
          "morph": "HNcfsc/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "עֲלֵֽי",
          "strongs": "H5921",
          "morph": "HR"
        },
        {
          "woord": "פְ֝לֶ֗שֶׁת",
          "strongs": "H6429",
          "morph": "HNp"
        },
        {
          "woord": "אֶתְרוֹעָֽע",
          "strongs": "H7321",
          "morph": "HVri1cs"
        }
      ],
      "text2026_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"15\">15</sup> Moab is mijn waspot; op Edom zal ik mijn schoen werpen; over Palestina zal ik juichen.",
      "textSV1888_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"15\">15</sup> Moab is mijn waspot; op Edom zal ik mijn schoen werpen; over Palestina zal ik juichen.",
      "text1637_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"15\">15</sup> Moab is mijn wasch-pot: op Edom sal ick mijn schoe werpen, over Palestina sal ick juychen."
    },
    {
      "number": 11,
      "textSV1888": "Wie zal mij voeren in een vaste stad? Wie zal mij leiden tot in Edom?",
      "text1637": "Wie sal my voeren in eene vaste Stadt? Wie sal my leyden tot in Edom.",
      "text2026": "Wie zal mij voeren in een versterkte stad? Wie zal mij leiden tot in Edom?",
      "marginNotes": [],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "מִ֣י",
          "strongs": "H4310",
          "morph": "HTi"
        },
        {
          "woord": "יֹ֭בִלֵ/נִי",
          "strongs": "H2986",
          "morph": "HVhi3ms/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "עִ֣יר",
          "strongs": "H5892",
          "morph": "HNcfsc"
        },
        {
          "woord": "מִבְצָ֑ר",
          "strongs": "H4013",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "מִ֖י",
          "strongs": "H4310",
          "morph": "HTi"
        },
        {
          "woord": "נָחַ֣/נִי",
          "strongs": "H5148",
          "morph": "HVqp3ms/Sp1cs"
        },
        {
          "woord": "עַד",
          "strongs": "H5704",
          "morph": "HR"
        },
        {
          "woord": "אֱדֽוֹם",
          "strongs": "H123",
          "morph": "HNp"
        }
      ],
      "text2026_html": "Wie zal mij voeren in een versterkte stad? Wie zal mij leiden tot in Edom?",
      "text1637_html": "Wie sal my voeren in eene vaste Stadt? Wie sal my leyden tot in Edom.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "vaste",
          "new": "versterkte",
          "principe": null
        }
      ]
    },
    {
      "number": 12,
      "textSV1888": "Zult Gij het niet zijn, o God! Die ons verstoten hadt, en Die niet uittoogt, o God! met onze heirkrachten?",
      "text1637": "[b] Sult ghy’t niet zijn, ô Godt, [die] ons verstooten haddet, ende die [16] niet uyt en toocht, ô Godt, met onse heyr-krachten?",
      "text2026": "Zult U het niet zijn, o God! Die ons verstoten had, en Die niet uittrokt, o God! met onze legermachten?",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "b",
          "type": "crossref",
          "textSV1888": "Ps. 60:3 . Psalmen 60:3 : O God! Gij hadt ons verstoten, Gij hadt ons gescheurd, Gij zijt toornig geweest; keer weder tot ons.",
          "text1637": "Psal. 60.3.",
          "text2026": "Ps. 60:3 . Psalmen 60:3 : O God! U hadt ons verstoten, U hadt ons gescheurd, U bent toornig geweest; keer weer tot ons."
        },
        {
          "marker": "16",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Te weten, om ons, gelijk Gij pleegt, bijstand te doen tegen onze vijanden.",
          "text1637": "T.w. om ons, gelijck ghy pleecht, bystant te doen tegen onse vyanden.",
          "text2026": "Te weten, om ons, gelijk U pleegt, bijstand te doen tegen onze vijanden."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "הֲ/לֹֽא",
          "strongs": "H3808",
          "morph": "HTi/Tn"
        },
        {
          "woord": "אֱלֹהִ֥ים",
          "strongs": "H430",
          "morph": "HNcmpa"
        },
        {
          "woord": "זְנַחְתָּ֑/נוּ",
          "strongs": "H2186",
          "morph": "HVqp2ms/Sp1cp"
        },
        {
          "woord": "וְֽ/לֹא",
          "strongs": "H3808",
          "morph": "HC/Tn"
        },
        {
          "woord": "תֵצֵ֥א",
          "strongs": "H3318",
          "morph": "HVqi2ms"
        },
        {
          "woord": "אֱ֝לֹהִ֗ים",
          "strongs": "H430",
          "morph": "HNcmpa"
        },
        {
          "woord": "בְּ/צִבְאֹתֵֽי/נוּ",
          "strongs": "H6635",
          "morph": "HR/Ncbpc/Sp1cp"
        }
      ],
      "text2026_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"b\">b</sup> Zult U het niet zijn, o God! Die ons verstoten had, en Die<sup class=\"note-marker\" data-note=\"16\">16</sup> niet uittrokt, o God! met onze legermachten?",
      "textSV1888_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"b\">b</sup> Zult Gij het niet zijn, o God! Die ons verstoten hadt, en Die<sup class=\"note-marker\" data-note=\"16\">16</sup> niet uittoogt, o God! met onze heirkrachten?",
      "text1637_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"b\">b</sup> Sult ghy’t niet zijn, ô Godt, [die] ons verstooten haddet, ende die <sup class=\"note-marker\" data-note=\"16\">16</sup> niet uyt en toocht, ô Godt, met onse heyr-krachten?",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "Gij",
          "new": "U",
          "principe": "A1"
        },
        {
          "old": "hadt,",
          "new": "had,",
          "principe": "V206"
        },
        {
          "old": "uittoogt,",
          "new": "uittrokt,",
          "principe": "V431"
        },
        {
          "old": "heirkrachten?",
          "new": "legermachten?",
          "principe": null
        }
      ]
    },
    {
      "number": 13,
      "textSV1888": "Geef Gij ons hulp uit de benauwdheid; want des mensen heil is ijdelheid.",
      "text1637": "Geeft ghy ons hulpe uyt de benautheyt: want ’s menschen [17] heyl is ydelheyt.",
      "text2026": "Geef U ons hulp uit de benauwdheid; want heil van de mensen is zinloosheid.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "17",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Of, verlossing, behoudenis.",
          "text1637": "Of, verlossinge, behoudenisse.",
          "text2026": "Of, verlossing, behoudenis."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "הָֽבָ/ה",
          "strongs": "H3051",
          "morph": "HVqv2ms/Sh"
        },
        {
          "woord": "לָּ֣/נוּ",
          "strongs": "",
          "morph": "HR/Sp1cp"
        },
        {
          "woord": "עֶזְרָ֣ת",
          "strongs": "H5833",
          "morph": "HNcfsc"
        },
        {
          "woord": "מִ/צָּ֑ר",
          "strongs": "H6862",
          "morph": "HR/Ncmsa"
        },
        {
          "woord": "וְ֝/שָׁ֗וְא",
          "strongs": "H7723",
          "morph": "HC/Ncmsa"
        },
        {
          "woord": "תְּשׁוּעַ֥ת",
          "strongs": "H8668",
          "morph": "HNcfsc"
        },
        {
          "woord": "אָדָֽם",
          "strongs": "H120",
          "morph": "HNcmsa"
        }
      ],
      "text2026_html": "Geef U ons hulp uit de benauwdheid; want heil van de mensen<sup class=\"note-marker\" data-note=\"17\">17</sup> is zinloosheid.",
      "textSV1888_html": "Geef Gij ons hulp uit de benauwdheid; want des mensen<sup class=\"note-marker\" data-note=\"17\">17</sup> heil is ijdelheid.",
      "text1637_html": "Geeft ghy ons hulpe uyt de benautheyt: want ’s menschen <sup class=\"note-marker\" data-note=\"17\">17</sup> heyl is ydelheyt.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "Gij",
          "new": "U",
          "principe": "A1"
        },
        {
          "old": "des",
          "new": "heil van de",
          "principe": "N3"
        },
        {
          "old": "heil",
          "new": "",
          "principe": null
        },
        {
          "old": "ijdelheid.",
          "new": "zinloosheid.",
          "principe": null
        }
      ]
    },
    {
      "number": 14,
      "textSV1888": "In God zullen wij kloeke daden doen, en Hij zal onze wederpartijders vertreden.",
      "text1637": "[18] In Godt [19] sullen wy kloecke daden doen: ende hy sal onse wederpartijders [20] vertreden.",
      "text2026": "In God zullen wij kloeke daden doen, en Hij zal onze tegenstanders vertreden.",
      "marginNotes": [
        {
          "marker": "18",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Anders, door God, of met God.",
          "text1637": "And. door Godt. of met Godt.",
          "text2026": "Anders, door God, of met God."
        },
        {
          "marker": "19",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Dat is, wij zullen ons kloekelijk gedragen door de genadige hulp en bijstand van den Heere onzen God.",
          "text1637": "D. wy sullen ons kloeckelick dragen door de genadige hulpe ende bystant onses Heeren onses Godts.",
          "text2026": "Dat is, wij zullen ons kloekelijk gedragen door de genadige hulp en bijstand van de Heer onze God."
        },
        {
          "marker": "20",
          "type": "explanatory",
          "textSV1888": "Versta hierbij, en alzo zullen wij de overhand behouden.",
          "text1637": "Verst. hier by, Ende alsoo sullen wy d’over-hant behouden.",
          "text2026": "Versta hierbij, en zo zullen wij de overhand behouden."
        }
      ],
      "grondtekst": [
        {
          "woord": "בֵּֽ/אלֹהִ֥ים",
          "strongs": "H430",
          "morph": "HR/Ncmpa"
        },
        {
          "woord": "נַעֲשֶׂה",
          "strongs": "H6213",
          "morph": "HVqi1cp"
        },
        {
          "woord": "חָ֑יִל",
          "strongs": "H2428",
          "morph": "HNcmsa"
        },
        {
          "woord": "וְ֝/ה֗וּא",
          "strongs": "H1931",
          "morph": "HC/Pp3ms"
        },
        {
          "woord": "יָב֥וּס",
          "strongs": "H947",
          "morph": "HVqi3ms"
        },
        {
          "woord": "צָרֵֽי/נוּ",
          "strongs": "H6862",
          "morph": "HNcmpc/Sp1cp"
        }
      ],
      "text2026_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"18\">18</sup> In God<sup class=\"note-marker\" data-note=\"19\">19</sup> zullen wij kloeke daden doen, en Hij zal onze tegenstanders<sup class=\"note-marker\" data-note=\"20\">20</sup> vertreden.",
      "textSV1888_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"18\">18</sup> In God<sup class=\"note-marker\" data-note=\"19\">19</sup> zullen wij kloeke daden doen, en Hij zal onze wederpartijders<sup class=\"note-marker\" data-note=\"20\">20</sup> vertreden.",
      "text1637_html": "<sup class=\"note-marker\" data-note=\"18\">18</sup> In Godt <sup class=\"note-marker\" data-note=\"19\">19</sup> sullen wy kloecke daden doen: ende hy sal onse wederpartijders <sup class=\"note-marker\" data-note=\"20\">20</sup> vertreden.",
      "phraseDiff": [
        {
          "old": "wederpartijders",
          "new": "tegenstanders",
          "principe": "V93"
        }
      ]
    }
  ],
  "chapterIntro": {
    "text1637": "David verweckt hemselven tot prijs ende lof des Heeren, te gelijcke Godt biddende om sijnen bystant, met vast vertrouwen dat hy door de goetgunsticheyt des selven d’overhant over sijne vyanden hebben soude.",
    "text2026": "David wekt zichzelf op tot prijs en lof van de HEERE, terwijl hij tevens God bidt om Zijn bijstand, met vast vertrouwen dat hij door Zijn goedgunstigheid de overhand over zijn vijanden hebben zou."
  }
}
